Oud-Hollandse aanblik
Boodschap 73x73.png

Zie ook de categorie Anton Pieckplein voor alles wat zich op of rond het plein bevindt of bevond.

Het Anton Pieckplein is een Oud-Hollands dorpsplein dat zich bevindt in de noordoostelijke hoek van Marerijk, tussen restaurant Het Witte Paard en het Reizenrijk. Rondom het plein liggen Pieckse gebouwen met horecapunten en winkeltjes. Op het plein vinden we allerhande kermismolens, een Holle Bolle Gijs, het Efteling Museum en enkele verstrekkers van verrassingseieren.

Het plein is genoemd naar grondlegger Anton Pieck.

Omschrijving

Vlinder-, Anton Pieck- en Vermolenmolen

Het tegenwoordige Anton Pieckplein bestaat eigenlijk uit meerdere pleinen die door de jaren aan elkaar zijn verbonden: het oorspronkelijke Anton Pieckplein uit 1954, het naastgelegen Speeltuinplein uit 1955 en het in 2003 door Michel den Dulk vernieuwde plein achter de Anton Pieckcarrousel. Voor de opening van het Lavenlaar in 1990 werd met Anton Pieckplein enkel het oorspronkelijke pleintje met de waterpomp aangeduid. Sindsdien doelt men met de naam op het hele gebied met draaimolens.

Op het plein vindt men:

Attracties

Horeca / souvenirs

IJssalon Den Suykerbuyk

Verrassingseiautomaten

Beelden / sprookjes / uitbeeldingen

De Ganzenhoedster

Overig

Geschiedenis

1954: Opening

Pieck onthult zijn eigen plein

Het oorspronkelijke Anton Pieckplein was een klein knus ommuurd dorpspleintje bij het Theehuis en is een ontwerp van Pieck zelf, die toen nog niet wist dat de locatie naar hem vernoemd zou worden. Bij de officiële opening op 5 juni 1954 halen Peter Reijnders en de bestuursleden van de Efteling een grap met hem uit. Ze weten dat Pieck tegenstander is al te commerciële uitingen in de Efteling en juist op de dag van de officiële opening van een door hem ontworpen plein heeft iemand tegen de muur van één van de gebouwtjes een foeilelijk reclamebord voor ijs gehangen.

Pieck is te laat op het plein aanwezig om er nog iets aan te doen want burgemeester Van der Heijden is al met zijn toespraak begonnen. Aan het einde van de speech vraagt Van der Heijden of Pieck dat bord wil weghalen: "Mijnheer Pieck, zou ik U mogen vragen deze schanddaad van het plein te willen wegnemen?" Pieck staat op, stapt af op het bord en rukt het ijsbord van de muur en onthult daarmee zijn eigen plein. De aanwezigen reageren met luid gejuich. Pieck haalde het bord later nogmaals weg voor de camera van Peter Reijnders.

Het plein is toegankelijk vanaf vijf verschillende poorten: via de Muzikantenpoort aan de Speeltuinzijde, de Soldatenpoort aan de Speelweidezijde, een poort zonder beeldjes aan de Sprookjesboszijde en twee openingen langs het souvenirwinkeltje (nu de Soete Inval) aan de zuidkant van het plein. Verder bevindt zich er dan het huisje met de poppenkast, waar poppenkastvoorstellingen worden gehouden. Ook is er de pomp van de Drinkeboer en groepsbagagekluizen (later In de Bonte Harlekijn).

1955: Speeltuinplein

De Ganzenhoedster en In den Hoorn des Overvloeds

Een jaar na opening wordt het gebied tussen de Speeltuin, het Theehuis en het Anton Pieckplein (ook wel bekend als het Speeltuinplein, maar wordt nu gezien als onderdeel van het Anton Pieckplein) voorzien van verschillende attracties: De Stenen Kip, de Ganzenhoedster, de snoepwinkel In den Hoorn des Overvloeds en de Anton Pieckcarrousel met het Pelikaanorgel. De draaimolen werd omstreeks 1900 gebouwd en was in handen van Arie Brunselaar en Herman Oudsen. Op aandringen van Anton Pieck, die een grote kermisliefhebber was, kocht de Efteling de carrousel in 1954. Onder leiding van Pieck werd de nostalgische molen weer in zijn oude glorie hersteld. Het Pelikaanorgel is een echt straatorgel uit Amsterdam.

1956-1989

Het Anton Pieckplein in Peter en de Vliegende Autobus (1976)

De klok van Zwaan Kleef Aan wordt in 1958 toegevoegd aan het oorspronkelijke Anton Pieckplein. In de jaren zeventig wordt het plein meer open richting de Speeltuin. De poort aan deze zijde verdwijnt en een vijvertje dat hier lag sinds de opening van het park wordt gedempt.

Op het Speeltuinplein wordt eind 1958 de eerste Holle Bolle Gijs getest, om het volgende jaar te openen naast In den Hoorn des Overvloeds. Nadat de populatie van Gijzen in de jaren zestig en zeventig stijgt in het park, wordt deze Gijs vaker aangeduid als Speeltuin Gijs, de Gijs in de Speeltuin. De Gekroonde Eend kwam er in 1960, maar stond toen verderop in de Speeltuin en werd pas in 1990, bij de bouw van het Volk van Laaf, verplaatst naar zijn huidige locatie. In 1960 wordt tevens de Kleuterhof geopend, een jaar later de Smulpaap. In 1975 wordt het Theehuis gesloopt en komt een nieuw restaurant Het Witte Paard naast het Speeltuinplein te liggen. In 1977 werden de draaimolens (Grote Zweef en de Vlindermolen) aangekocht en in de Speeltuin geplaatst. In 1980 vormt de Fietsenmolen de laatste aanwinst aan de Speeltuin.

Links: Situatie 1968, Rechts: Situatie 2002
 A) Anton Pieckplein
 B) Speeltuin
 C) Kinderbad
 D) Kleuterhof
 E) Kinderspoor
 F) Theehuis

 1) Anton Pieckcarrousel
 2) Jeepmolen
 3) Kleine Zweefmolen
 4) Ponymolen
 5) Klimtoren
 6) Ezeltje Strek Je
 7) Gekroonde Eend
 8) EHBO-post
 9) Glijbaan
 10) Stationskoffyhuis

1990-2002: Van Speeltuin naar Anton Pieckplein

Wanneer in 1990 het Volk van Laaf opent, verdwijnt daarmee de grote Speeltuin. Vanaf nu wordt het hele gebied van het oorspronkelijke Anton Pieckplein, Speeltuinplein en Kleuterhof aangeduid als het Anton Pieckplein. De Vermolencarrousel, Grote Zweefmolen, Kleine Zweefmolen, Vlindermolen, Jeepmolen, Dierenmolen, Apenmolen en een Paardenmolen uit de vroegere Speeltuin worden verplaatst naar de locatie van de Kleuterhof en Kinderbad. Het Kinderbad wordt verkleind naar een klein bassin met fontein, waar ook de Witte Olifant komt te staan. De Gekroonde Eend wordt verplaatst naar het oude Anton Pieckplein, tussen Zwaan Kleef Aan en Het Witte Paard. De Smulpaap en de overkapping van Piet de Smeerpoets delen dan als een soort muur dit nieuwe grote plein dat gecreëerd is in tweeën, waardoor de molens grotendeels aan het zicht van de bezoeker worden onttrokken.

Van 1990 tot 1994 was hier Game Gallery West te vinden, een zelfde soort speeltenten als we tot op de dag van vandaag nog in Ruigrijk kunnen vinden. Waarschijnlijk bedoeld om het weggestopte stukje Efteling meer aantrekkingskracht te geven, mislukte die poging en sloten de rolluiken na vier jaar al om niet meer open te gaan. Tot eind 2002 bleef het achterste gebied van het plein zo een soort opslagplaats van draaimolens met wanden van gesloten rolluiken.

Op het oorspronkelijke Anton Pieckplein worden de dagelijkse poppenkastvoorstellingen gestopt, en ook de souvenirwinkel In de Bonte Harlekyn sluit de deuren.

In 2000 verhuist het naastgelegen Kinderspoor naar de oever van de Siervijver. In de herfst van datzelfde jaar verhuisde de Vermolenmolen, die tot in 1999 op het Dwarrelplein had gestaan en volledig was gerenoveerd, naar de oude Kinderspoorlocatie. In 2004 werd de Vermolenmolen verplaatst in de richting van het Witte Paard, midden tussen de pomp en de Loetiek in, op de plek waar eerder een muziekkiosk stond. De kiosk verhuist naar het Dwarrelplein.

Na jaren van speculatie werd in september 2002 het achterste deel van het plein afgezet voor de bouw van een compleet vernieuwd Anton Pieckplein.

Links: Situatie 2002, Rechts: Situatie 2003-heden
 A) Kinderbad
 B) Smulpaap
 C) Piet de Smeerpoets
 D) Bonte Harlekeyn / Efteling Museum
 E) Tweeling Gijs

 1) Anton Pieckcarrousel
 2) Vermolencarrousel
 3) Grote Zweefmolen
 4) Kleine Zweefmolen
 5) Vlindermolen
 6) Jeepmolen
 7) Dierenmolen (handmolen)
 8) Apenmolen (handmolen)
 9) Paardenmolen (handmolen)
 10) Kiosk

2003: Michel den Dulk

Ontwerp van het Pieckplein door Den Dulk, 2003
Detailtekening op de bouwplaats voor het stucwerk aan de gevels

In 2003 wordt begonnen aan de bouw van het nieuwe Anton Pieckplein. Een deel van het plein wordt afgesloten door middel van een houten schutting met speciaal ontworpen bouwborden en kijkgaten voor nieuwsgierige bezoekers. Deze aanpassingen stonden al op de agenda voor 2000 onder de werknaam Plein 1900 maar werden uiteindelijk voor 2003 doorgezet onder de projectnaam Breughelbrink. René Brekelmans was verantwoordelijk als projectmanager en Edwin Tooren als projectleider voor de gebouwen en ondergrondse infrastructuur.

Den Dulk creëert ruimte op het overvolle plein door de grote snackschuur Smulpaap naar de rand te verplaatsen. Dit heeft tevens het voordeel dat er gebruik gemaakt kan worden van toegang tot het dienstenterrein aan de achterzijde voor opslag en belevering. In dit gevelrijtje komt ook een nieuwe ijssalon. Het kinderbad, de Jeepmolen, enkele handmolens en de kiosk moeten het veld ruimen. De handmolens komen later weer terug in speeltuin Kindervreugd. Ook wordt het plein toegankelijker gemaakt via een nieuwe doorbraak achter de Bonte Harlekeyn langs richting de Dubbele Laan.

De nieuw gewonnen ruimtelijkheid benut Den Dulk door de draaimolens veel verder van elkaar op te stellen zodat elk goed tot zijn recht komt. Ze worden netjes aangekleed met muurtjes, bloembakken en bankjes. Moeder Gijs wordt nabij de nieuwe Smulpaap geplaatst. Een nieuwe fontein met de Bremer Stadsmuzikanten erop, een verrassingseierenautomaat in de vorm van een Smidje en de opening van het Efteling Museum completeren het geheel tot een hoogkwalitatieve attractie die recht doet aan het Marerijk als typisch Piecks parkdeel.

Wetenswaardigheid

  • Verwarrend genoeg is sinds 2015 dit niet langer het enige plein met deze naam in Kaatsheuvel: de Nieuwe Markt in het dorp heet sinds dit jaar ook Anton Pieckplein.[1]


Verwijzingen
  1. Brabants Dagblad: Centraal plein in Kaatsheuvel wordt Anton Pieckplein (12 januari 2015)