Aquanura
Aquanura.jpg
Concept-art van de show
Locatie Anderrijk
Type Slotshow
Bouwer Fonteinen WET
Ontwerp WET i.s.m. Jaap den Bleker
Geopend 31 mei 2012
Thema Efteling
Verhaal Een aanpassing op de Kikkerkoning
Muziek Marco Kuypers en het Brabants Orkest
Ingesproken door Mies Bouwman, Arnoud Schellenberg
Figuren 4 figuren
Kosten € 17 miljoen
Hoogste punt Hoogste straal 45 meter
Ritduur 12 minuten
Capaciteit 7000 bezoekers per show
Opvolger van Roeivijver
Attracties

Aquanura is een muzikale fonteinenshow op de Vonderplas, voor Fata Morgana, in de sfeer van het sprookje van de Kikkerkoning. Het is de grootste fonteinenshow van Europa. Bij de opening in 2012 was het na Las Vegas en Dubai de derde grootste fonteinenshow van de wereld. De leverancier is de firma WET (Water Entertainment Technologies) uit Los Angeles, dezelfde als van de eerder genoemde shows in Las Vegas en Dubai.

Onder de begeleiding van bekende Efteling-melodieën, opnieuw ingespeeld door Het Brabants Orkest, kunnen bezoekers op vlonders langs de oevers van de Vonderplas naar de show kijken. De show bestaat uit water, vuur, muziek en gekleurd licht, een unicum voor een show van WET. De speelduur is circa 10 minuten en is één of twee maal per dag te bewonderen na afloop van iedere Efteling-dag. Tijden voor de show, die per dag verschillen, worden aangegeven op een bord op het Dwarrelplein en op het wachttijdbord op de Brink. Daarnaast verschijnen ze op een mobiele website.

De attractie werd op 31 mei 2012 feestelijk geopend, ter gelegenheid van 60-jarig bestaan van de Efteling, onder het toeziend oog van genodigden en personeel. De opening werd op YouTube en Omroep Brabant live uitgezonden. In november dat jaar won Aquanura de Thea Award for Outstanding Achievement.

De naam Aquanura is een samenstelling van de woorden aqua (water), anura (kikker) en nura (licht) en werd op 22 december 2010 door de Efteling geregistreerd als merk.

Omschrijving

Prinses Anura tussen het publiek

Gedurende de dag zijn op het water van de Vonderplas af en toe kleine watereffecties en actieve fonteinen te zien. De showtijden van Aquanura zijn afhankelijk van het seizoen en worden gepubliceerd op schermen rond het Dwarrelplein en via een mobiele website.

Teasershow

Elke ochtend speelt op de Vonderplas de attractie een aantal maal een teasershow van 3 minuut 10 om de arriverende bezoekers alvast warm te maken voor een bezoek aan de show aan het eind van hun Eftelingdag. Hiervoor bewegen de fonteinen op een speciaal gecomponeerd muziekstuk van René Merkelbach, opvallend Disney-bombastisch van aard. Deze teasershow werd uitgevoerd door het Brussels Philharmonic orkest.

De teasershow
De teaser wordt steeds gevolgd door een extreem verbose uitleg van fikse volzinnen waarbij het adjectief niet geschuwd wordt:
Dames en heren, jongens en meisjes: in dit magische meer wonen vier kikkers. Wat je zojuist aanschouwde, was slechts een voorproefje van hun bijzondere krachten. Aan het einde van elke dag toveren zij het rustige water om tot Aquanura: een ongekend spektakel van water, vuur en muziek, waarbij sprookjes en dromen tot leven komen. Als de avond valt, zien we je graag terug voor deze betoverende watershow. Kijk voor de showtijden op het showtijdenbord, of in de Efteling-app. Wij wensen je nog een heerlijke dag toe in de Efteling! Ladies and gentlemen, boys and girls: four frogs live in this magical lake. What you have just seen, was merely a sample of their special powers. At the end of each day, they magically tranform this tranquil water into Aquanura: an amazing spectacle of water, fire and music, in which fairy tales and dreams are brought to life. We look forward to seeing you here again, as evening falls, for this enchanting watershow. Check the showtimesboard for today's showtimes, or use the Efteling-app. We wish you an extremely enjoyable day at Efteling!

Voorprogramma

Voor aanvang zijn de fonteinen vertonen de fonteinen al wat sporadische activiteit en klinken er subtiele achtergrondtonen uit de luidsprekers. Om 10 en 5 minuten voor het begin klinkt er een aankondiging uitgesproken door Arnoud Schellenberg:

Dames en heren, meisjes en jongens. Welkom bij de sensationele watershow Aquanura. Aquanura begint over 10 minuten. Ladies and gentlemen, girls and boys. Welcome to the sensational water show Aquanura. Aquanura will begin in 10 minutes.

De show vangt aan met een introductie door Mies Bouwman die eindigt met aftellen tot de show begint.

De eerste show

Eerste Efteling Symfonie
Bij schemering

Voor meer informatie zie Eerste Efteling Symfonie

De eerste Aquanura-show omvat het volgende muzikale programma:

De tweede show

Tweede Efteling Symfonie

Voor meer informatie zie Tweede Efteling Symfonie

In 2014 werd een alternatieve show aan Aquanura toegevoegd die werd afgewisseld met de originele programmering. Deze 'Tweede Efteling Symfonie' verloopt als volgt:

Tiësto-Aquanura

De DJ tijdens de première

Voor meer informatie zie Tiësto-Aquanura

Na deze twee shows die uitsluitend Efteling-muziek bevatten, koos de Efteling voor de derde show een heel andere richting en ging een samenwerking aan met de lokaal wonende maar niettemin mondiaal bekende trance-dj Tiësto.

In deze show mixt hij zijn eigen hits met opzwepende dance-versies van het Menuet in G majeur, Carnaval Festival, Joris en de Draak, Raveleijn en de Danse Macabre. De show ging in première op 16 december 2014 en word selectief ingezet tijdens evenementen en drukke periodes.

De muziek

De show van Aquanura is ontworpen als een dagafsluiter. De spectaculaire fonteinen recapituleren het dagje park via de muziek van de attracties en shows die de bezoeker overdag is tegengekomen. Omdat de kadervertelling het sprookje van de Kikkerkoning is, zijn deze muziekstukken in de reguliere versies van Aquarnura ingebed in het toepasselijke By the Sleepy Lagoon, het nummer dat te horen is bij de Magische Klok op het Herautenplein, waar ook de oorspronkelijke uitbeelding van de Kikkerkoning zijn thuis heeft.

Marco Kuypers heeft in opdracht van Audiocult nieuwe arrangementen gemaakt van dit stuk en de diverse attractiesoundtracks, zodat deze uitgevoerd kan worden door het Brabants Orkest, waarmee hij eerder al had samengewerkt voor Raveleijn. Muziek die tot dan toe slechts in synthesizervorm of op een enkel instrument te horen was wordt nu met de sterkte van een volledig symfonieorkest ten gehore gebracht. Het Brabants Orkest voert deze uit in een studio in Mol (België).

De omgeving

De projectplattegrond
Vlonder aan Theaterzijde

Voor het bekijken van de show is voorzien in vlonders aan drie zijden van de Vonderplas. Aan de kant van Fata Morgana is de bestaande kademuur uitgebreid zodat ook hier staanplaatsen gerealiseerd zijn. In het ontwerp heet de Fata Morgana-zijde 'Deck A', de vlonder bij het theater 'Deck B', de vlonder aan het Dwarrelplein 'Deck C' en de vlonder aan de parkzijde 'Deck D'.[1]

Beste plaatsen

De beste plaatsen om de show te zien zijn de vlonder aan de oostzijde (PandaDroom-kant) en de westzijde (Theater-kant). Bij de voorstellingen bij daglicht is de oostzijde echter af te raden, omdat je dan recht tegen het zonlicht inkijkt. De vlonder aan de Theater-zijde wordt aangeduid als de VIP-vlonder. De vlonder is in aanloop naar de show alleen toegankelijk voor verblijfsgasten en andere 'vips', zodat deze de eerste kans hebben hier vooraan te staan. Vijf minuten voor aanvang wordt deze vlonder echter opengesteld voor iedereen.

De enige manier om de show van bovenaf te zien is vanaf de VIP-plaatsen op het balkon van het Theater, dat sinds de opening van Aquanura het panoramaterras Loreley wordt genoemd.

Horeca

Voor de komst van de attractie zijn bestaande horecapunten in de buurt van de Vonderplas uitgebreid om showbezoekers te verleiden tot een aankoop. Bij de Steenbok is aan Aquanurazijde de Burger Backery geopend, en het concept van de Oase veranderde waardoor men tegenwoordig ook döner en ijs kan krijgen. Op het Dwarrelplein is de Oliebollenkraam opgesteld. Tegenover de Steenbok kwamen in 2012 een viertal Foodtrucks te staan, deze bleken echter weinig omzet te genereren en keerden na dat jaar niet meer terug.

Verkoop van aandenkens gebeurt via mobiele souvenirkarren.

Geschiedenis

Voor meer informatie, zie Vonderplas.

De Vonderplas was de laatste dertig jaar voor de komst van Aquanura gebruik als Roeivijver.

Aanloop

Concept-art Aquanura
Concept-art Aquanura

De Efteling speelde al jaren voor de opening van Aquanura met het idee om een dergelijke voorstelling op de Vonderplas te bieden. Na afloop van enkele zomeravonden en evenementen in de jaren negentig werd de locatie al gebruikt voor vuurwerkshows. Het vuurwerk werd afgestoken achter of naast Fata Morgana, terwijl de toeschouwers aan de andere kant van de Vonderplas dit konden aanschouwen. Tijdens de Winter Efteling van 2008-2009 werd op de vijver de slotshow Midwinternachtsdroom gehouden, welke bestond uit tientallen fonteintjes, een projectie op een watergordijntje en wat klein vuurwerk rondom de steiger.

Oorspronkelijk stond voor het jaar 2012 een darkride gepland centraal in het park, Hartenhof. De attractie, met een eigen themagebied Rijk der Fantasie, werd in het voorjaar van 2010 aangekondigd. Bijna een jaar later werd echter duidelijk dat het duurste project voor de Efteling ooit op de lange baan werd gezet. Daarnaast was de commerciële vraag hoe men de bezoeker langer in het park kon houden. De voorkeur werd gegeven aan een watershow, in te zetten als slotshow. Het was ontwerpcoördinator Jaap den Bleker die verschillende watershows in verschillende steden en parken bezocht en tot de conclusie kwam dat een samenwerking met WET voor de Efteling het beste resultaat zou opleveren. Bart de Boer was enthousiast over het idee en het project werd uitgewerkt. De realisatie van het bijbehorende restaurantcomplex Polles Keuken kreeg wel doorgang en opende in het voorjaar van 2012.

Ontwerpers van WET worden rondgeleid, juni 2011

In een artikel over de totstandkoming van Aquanura vanuit de ogen van ontwerpmanager Vivian Schoofs wordt geschreven:[1]

De keuze is vooral ook gebaseerd op de projecten die zij al eerder hebben gerealiseerd. Toen we onze wensen met hen bespraken, bleek er een enorme klik te zitten. Wij gaven aan waar we aan dachten en de ontwerper van de leverancier dacht met ons mee. We gaven muziek en een kleurenpalet mee en de ontwerper bezocht de Efteling om een goed beeld te krijgen van het park en alle attracties.

De eerste geruchten over een eventuele slotshow op de Vonderplas voor het 60-jarig jubileum verschenen eind maart 2011 op internet. Het was begin april dat Bart de Boer op zijn twitteraccount drie dagen lang iedere dag 3 hints plaatste over de nieuwe attractie, om vervolgens een persberichtje te sturen over de nieuwigheid. De Boer twitterde drie dagen lang woorden als 'zeemeermin', 'Las Vegas' en 'grootste in Europa', waarna de bekendmaking van Aquanura bekend werd.

Op 5 juli verscheen een officieel persbericht met meer informatie omtrent het waterspektakel, inclusief enkele concept-arts. Op 25 januari 2012 werd de eerste kikker onthuld.

Bouw

De opstelling van de schutting in juni 2011

Voor de bouw van Aquanura trok de Efteling € 17 miljoen uit. Men begon eind juni 2011 aan het opstellen van de schutting. Het hekwerk werd afgedekt met platen waarop informatie en beeldmateriaal van de attractie te zien was, waaronder een QR-code om met een mobieltje te scannen. Ook werden er plexiglas platen ingezet waardoor bezoekers de bouw live konden volgen door de afscheiding.

Op de officiële website werd de bouw van de watershow bijgehouden. Nadat het aanleggen van alle elementen in de vijver voltooid was, werden er hogere schuttingen gebouwd, inclusief een van vijf meter hoog aan de Kinkenpolder, om de show zelf geheim te kunnen houden. Er werd een speciale Aquanura-commercial opgenomen en reclamebureau C-Worx bedacht een uitgebreide introductiecampagne rondom de attractie.[2]

Tijdens de bouw werd bekend dat de show in tegenstelling tot eerdere aankondigingen niet geopend zou zijn voor het publiek op de zestigste verjaardag van de Efteling, 31 mei 2012, maar pas een dag daarna. Op de 31e zou namelijk een groots maar besloten openingsspektakel gehouden worden. Ook fansites die normaliter uitgebreid verslag doen voor hun achterban over dergelijke evenementen zouden niet uitgenodigd zijn. Dit deed enkele mensen van De Vijf Zintuigen besluiten om een actie te starten: aquapy, een variant op de Occupybeweging die op dat moment protesteerde tegen misstanden op de financiële markten.

Vonderplas, januari 2012

Première

De officiële première van Aquanura werd op 31 mei 2012 ingeluid met een anderhalf uur durende show, in aanwezigheid van drieduizend genodigden. De Efteling heeft de show aan RTL 4 proberen te slijten, maar moest het uiteindelijk doen met een liveuitzending door Omroep Brabant.

Op een stijger in de Vonderplas waren onder andere optredens te zien van Xander de Buisonjé en Karin Bloemen met het Merkelbach-lied Volg je hart, Nol Havens met Alles kan, alles mag in de Efteling en Alma Nieto met het oorspronkelijk interne motiveringslied Betovering. De optredens werden afgewisseld met filmpjes over 'herinneringen' aan de Efteling en toespraken van hotemetoten zoals directievoorzitter Bart de Boer en stichtingsvoorzitter Jan Melis. De openingsceremonie culmineerde in het starten van Aquanura.

Techniek

Bovenaanzicht Aquanura
De propaantank van bijna 8m³ (achter) en kleine dampretourtank (voor)

De show wordt bediend vanuit de controlekamer, die zich in Fata Morgana bevindt achter twee ezelsrugraampjes op de eerste verdieping boven de galerij in het midden van de gevel. Onder de grote vlonder aan de theaterzijde zit een technische ruimte. Tussen het Theater en Fata Morgana, aan de Kinkenpolder, bevindt zich een propaantank voor de vuureffecten. Het pad aan de vijver bij de tank is tijdens de show om veiligheidsredenen gesloten; er zijn in deze hoek ook geen kijkplaatsen gesitueerd.

Een medewerker van WET wordt voor een jaar in de Efteling gestationeerd om het onderhoud uit te voeren en Eftelings eigen medewerkers te scholen. Na dit jaar zal de Technische Dienst het onderhoud overnemen.

Fonteinen

De fonteinen zijn geïnstalleerd door Water Entertainment Technologies (WET), een bedrijf uit Californië gespecialiseerd in dergelijke projecten en bouwers van de enige twee grotere watershows in de wereld. De installatie is dynamisch programmeerbaar zodat er op een later moment relatief eenvoudig een andere show gepresenteerd kan worden. Om de show ook in de winter te laten werken wordt het water in de Vonderplas kunstmatig verwarmd tot minstens boven het vriespunt.

'You may get wet'
De show bij daglicht

Als het hard waait, waarschuwt de Efteling middels klapborden dat toeschouwers nat kunnen worden. Er is technisch gezien een mogelijkheid om minder druk op de fonteinen te zetten, zodat het water minder hoog spuit en bezoekers niet nat worden. Daar maakt de Efteling echter geen gebruik van. Bij harde wind komen de fonteinen door de wind automatisch wat lager, omdat ze in horizontale richting worden 'weggewaaid'.[3] Bij extreem slechte weersomstandigheden, zoals onweer, gaat Aquanura niet door.

De 193 fonteinen van Aquanura spuiten met een kracht van 60 km/u. Hiervoor is continu 8 bar waterdruk nodig in de 4,5 km aan kunststof- en rvs-leidingen voor lucht en water.

Er zijn 8 types fonteinen:[4]

  • 8 Arching Analog Jets; dit zijn de fonteinen die vanuit een vaste positie vanuit de kikkers en de daaropvolgende 'frogleap' het water in bogen naar het midden van het bassin spuiten.
  • 12 Single Axis Oarsmen; eveneens jets die samen met de Arching Analogs de uitvergroting van de kikkerfontein vormen. De Oarsman jet is er in verschillende uitvoeringen. Deze variant kan slechts over een enkele as een waterstraal spuiten.
  • 10 Oarsman Fan Jets; dit zijn de waterwaaiers in de show. In tegenstelling tot de Single Axis Oarsman kan dit type fontein wel over meerdere assen bewegen.
  • 63 Bloom Jets; in het bouwverslag op efteling.com eerder de 'lelie fonteinen' genoemd. Nemen elegante hoge en lage kegelvormen aan en zijn speciaal voor de Efteling ontworpen.
  • 84 Mini Shooters; de fonteinen uit de slingergoot, die het water 30-35 meter de lucht in kunnen knallen.
  • 4 Shooters; een grotere broertjes van de Mini Shooters die een waterkolom zo’n 45-60 meter omhoog kunnen schieten.
  • 12 Oarman Fire Jets; jets die geen water maar vuur uitspuwen.
  • 5 Mist Jets; jets die de halve vijver door het vernevelen van water in mist kan hullen. Echter, dit type fontein wordt niet als fontein benoemd door Wet Design maar wel door de Efteling.

Licht

Bovenaanzicht van de lege fonteinenbak

Rondom de vijver staan 29 grote lantaarnpalen opgesteld met daarop op 7,5 meter hoogte zogenaamde moving heads van het type Philips Vari-Lite VL3500 Wash. Dit zijn meerkleurige spotlights die zich in twee dimensies 360 graden kunnen bewegen en gebruikt worden voor het aanlichten van de fonteinen.

Een groot deel van de fonteinen worden vanuit verankerde spots onder het wateroppervlak van Aquanura verlicht. Het gaat om 739 lampen waarvan:

  • 84 lampen met wit licht voor het uitvergroten van de Kikkerfontein
  • 252 lampen met wit licht in de slingergoot.
  • 252 LED-lampen met kleurige verlichting onder de Bloom Jets, verspreid over het wateroppervlak.
  • 8 vaste witte lampen rondom elke waaierfonteinen, om elke set van twee waaiers zijn in een grotere cirkel 12 kleurenLEDs geplaatst (met uitzondering van de middelste twee Fan Jets, waar 20 gekleurde LEDs worden gebruikt).[4]

Door de vijver loopt 140 km aan elektrische leidingen.

Ontwikkelingen

De show is volgens de Efteling eenvoudig te herprogrammeren. Tijdens het openingsjaar worden er nog verschillende kleine aanpassingen gemaakt aan de gebruikte fonteinen en effecten.

Al in het voorjaar van 2013, nog geen jaar na de première, wordt er gewerkt aan een vernieuwde show met daarin ook nieuwe muziekstukken uit het park. Hierin krijgen Fata Morgana, Joris en de Draak, Monsieur Cannibale, Gondoletta / Kleine Zeemeermin. de Rode Schoentjes en tweemaal De Vliegende Hollander een plek. In juli 2014 werd een ochtendlijke teasershow toegevoegd aan het repertoire. Daarnaast werd later dat jaar door de bekende DJ Tiësto (Tijs Verwest) een speciale dance track samengesteld, waar het park een up-tempo fonteinprogramma voor Zomeravonden en andere evenementen bij liet programmeren: Tiësto-Aquanura. Deze editie beleefde zijn première op 16 december 2014.

In 2016 werden er kleine aanpassingen gedaan aan de infrastructuur bij de oostelijke vlonder: de overwegen verdwenen en er werd een extra pad aangelegd vanaf de ingang van het Fata Morganaplein naar de vlonder. Hierdoor is geen oversteek van de spoorbaan meer nodig, en kan de Stoomtrein voortaan in de avond rijden, ook tijdens de show.

Externe links

Verwijzingen
  1. 1,0 1,1 'Conceptdenken', Gaby Crucq en Sanne Knittel (BIS publishers), 2013 - uit bronnenlijst: Schoofs, V. (interview) Waalwijk, 13 september 2012
  2. www.cworx.nl - projecten - Efteling concept Aquanura, oktober 2013 geraadpleegd
  3. Afdeling communicatie Efteling (Mariëtte Siezenga)
  4. 4,0 4,1 Eftelist: 'De fonteinen van Aquanura - epiloog', Theo Buiting voor Efteist, 15 augustus 2012 (getallen op basis van factsheet Efteling en mail van WET)