Bob
Bobstation.jpg
Het stationsgebouw van de Bob
Locatie Anderrijk
Type Bobslee-achtbaan
Bouwer Intamin AG, Giovanola
Ontwerp thema Ton van de Ven
Geopend 4 april 1985
Thema Alpengebied
Muziek Tiroler
Kosten ƒ 7,5 miljoen
Hoogste snelheid 60 km/h
Hoogste punt 20 meter
Baanlengte 524 meter
Ritduur 2:10 minuten
Aantal inversies 0
Aantal treinen 8 bobs met 6 zitplaatsen
Capaciteit 750/u (oorspronkelijk)
Minimumlengte zelfstandig kunnen lopen
Attracties
Zicht op de baan

De Bob, Bobbaan, Bobslee of Swiss Bob is een bobslee-attractie in Anderrijk. Het is een achtbaantype waarbij de bezoekers het gevoel krijgen in een bobslee te zitten. Dit effect wordt bereikt door de transportmiddelen los door een goot te laten rijden in plaats van over de gebruikelijke rails. In de Efteling razen de bobs, met ieder een opstelling van twee personen naast elkaar in rijen van drie, door een stalen goot met coating.

De baan kwam uit de catalogus van het Zwitserse Intamin AG. Het station werd ontworpen door Ton van de Ven, die het geheel zijn Zwitsers/Oostenrijkse setting gaf. Daarmee is de attractie gethematiseerd naar de locatie van de oorspronkelijke bobsleesport. De naam Bob verwijst hier natuurlijk naar. Het woord is afgeleid van het Engelse werkwoord to bob, wat op en neer bewegen betekent. De deelnemers in een bobslee bewegen zich naar voren en achteren op rechte stukken om sneller te gaan. In de attractie is dat vanzelfsprekend niet nodig.

De Bob opende in 1985 en sloot daarmee aan op een serie thrillrides die de Efteling in het begin van de jaren tachtig in het park bouwde om de wat oudere jeugd naar het park te lokken.

De attractie is gelegen aan de laan van de Vonderplas naar het Pirañaplein, naast het Spookslot en achter PandaDroom. De ingang is te vinden tussen Het Seylend Fregat en het stationsgebouw van de baan. De uitgang ligt aan het terras van De Steenbok, naast Tiroler Gijs. Van de baan zelf is weinig te zien vanaf de wandelpaden in het Anderrijk. Meer zicht is er vanaf de Pardoes Promenade en de wachtrij van PandaDroom, waar de Bob bovenlangs gaat.

Omschrijving

De Bob slingert zich haast onzichtbaar tussen de bomen naast het Spookslot en PandaDroom en maakt een donderend geluid, dat sinds 1996 - toen de nylon Bob-wieltjes vervangen werden door rubberen exemplaren – vrijwel geruisloos is. De baan is in hetzelfde kleurenschema geschilderd als de Python. Een witte goot met groene pijlers, waardoor de attractie zo min mogelijk opvalt in het bos.

Wachtrij en station

De ingang van de Bob.
Het perron waar bezoekers in- en uit de bobslee kunnen stappen.

De ingang is een poort in een verder witte muur, met daarboven twee vlaggenmasten met Zwitserse vlaggen. De wachttijden van de Bob zijn wegens de lage capaciteit van de attractie (oorspronkelijk 750 personen per uur, maar met vernieuwde bobs nog verder verminderd) haast legendarisch, zelfs op rustige dagen kun je gerust een uur lang aanschuiven in de wachtrij, die zich in het bosachtige binnengebied van de baan bevindt, omsloten door een houten overkapping. De wachtrij komt via een houten trap in het station uit. De verder weinig aangeklede opstapruimte met controlehok in de hoek, heeft twee achter elkaar gelegen plaatsen waar in- en uitgestapt kan worden en informatieborden, uitgevoerd in de stijl van de attractie. Er zijn tevens twee koekoeksklokken te vinden, enkele ski's en een houten kar met takken. Via de grote halfronde ramen heeft men een goed zicht op het pad en het pleintje voor het stationsgebouw. Er draait après-ski-muziek.

De baan

Onride van de Bob

Bezoekers nemen plaats in bobs waarin ruimte is voor zes personen. De zitplaatsen waren de eerste twintig jaar, net als in 'echte' bobs, achter elkaar gepositioneerd, maar tegenwoordig nemen bezoekers twee aan twee naast elkaar plaats. Men zoeft na een lifthill van 22 meter hoog in een duizelingwekkende vaart naar beneden de 524 meter lange baan in, waarbij de bob zich ook in laterale richting manifesteert. Hierbij wordt een maximale snelheid van 60 kilometer per uur bereikt.

Tijdens de rit is naast de baan eigenlijk uitsluitend de bosachtige omgeving te zien, waarin de rit goed is ingebed. Enige zichtbreker is dat halverwege de 'hamburgerdoos' van PandaDroom gepasseerd wordt. Tijdens de rit kom je drie keer tot stilstand op een remvlak, waar de bobslee in geholpen wordt door een geleiderails, om vervolgens weer een afdaling te maken. Het einde naderende wordt er een actiefoto gemaakt, om vervolgens na een rit van ongeveer 2 minuten (naar gelang er gewacht moest worden voor de lift) weer het station binnen te rijden.

Uitgang

Het looppad vanaf het station naar de uitgang.

Bij het uitstappen loop je de rangeer- en onderhoudsplaats voor de bobsleeën voorbij en een deur voor personeel, die leidt naar een trap naar een kantoortje op de tweede verdieping van het gebouw. Daar is ook een balkon voor gebruik door het personeel. De uitgang van het station is een lange hellingbaan die, om al te grote versnelling te voorkomen, halverwege twee plateautjes met een verschuiving kent. Beneden is nog de actiefotoverkoop en via een draaihekje verlaat men de attractie tussen Tiroler Gijs en De Steenbok.

Zomer en winter

De Bob is één van de weinige attracties in de Efteling die altijd sluit bij slecht weer. Tijdens de Winter Efteling wordt de baan, paradoxaal genoeg, gesloten als de temperatuur te ver onder nul zakt. Vroeger wilde de Efteling de baan nog wel eens open houden tijdens regen en kou. In dat geval was een ritje in de Bob een spectaculaire onderneming, omdat de sledes dan vervaarlijk over de natte baan zwiepten. Sinds een remincident in augustus 2017 is de Bob voortaan gesloten bij regen.

Tijdens zomeravonden is de attractie in het donker te doen, waarbij lampjes langs de lifthill hangen en enkele bomen met kleuren verlicht zijn, wat de rit een heel andere sfeer geeft. Tijdens de winter zijn de bomen kaal en zijn het Spookslot en Fata Morgana beter te zien vanuit de baan, met in de avond uitzicht op de verlichte gevels en de Beierse Markt.

Galerij

Geschiedenis

De eerste plannen

Ontwerp Ton van de Ven voor het stationsgebouw
Een alternatief ontwerp voor het stationsgebouw
Een alternatief baanontwerp

Met de introductie van de ruigere attracties als de Python en wildwaterbaan Piraña ontdekt de Efteling dat er nog meer uit deze jongeren-doelgroep te halen valt. Men gaat op zoek naar nóg een achtbaan en bekijkt verschillende opties. Er wordt gekozen voor een bobbaan en de Efteling heeft twee keuzes: een bobbaan met een treintje van bobs óf een versie met losse bobs die zich los in de goot begeven. De Efteling kiest voor de laatste, omdat deze het meest het gevoel van een bobvaart benadert.[1]

De Efteling heeft de eerste ideeën voor een bobslee in het park al veel eerder. Dan wordt er nog aangeklopt bij het Duitse MACK Rides, die een voorstel hebben voor een baan met een houten glijgoot. De Efteling besluit dat de attractie wel mooi in het park zou passen, maar technisch en praktisch niet haalbaar zou zijn. MACK is momenteel de wereldwijde marktleider op het gebied van bobslee-attracties (met hun variant waarbij de karretjes aan elkaar de goot door glijden), maar het idee voor de houten glijgoot wordt pas in 2006 opgepikt door het park Knoebels in Pennsylvania. Die houten bobslee, Flying Turns, opende na jaren vertraging in oktober 2013.

De Efteling stapt voor de realisatie van hun bobslee naar Intamin, die al eerder de Piraña leverde. Het Zwitserse attractiebedrijf heeft dan hun eerste bobslee een jaar eerder gebouwd in Six Flags Magic Mountain, Sarajevo Bobsleds. Deze baan verhuist na twee jaar al naar Six Flags Over Texas, het park waar de eerste wildwaterbaan van Intamin staat. De baan wordt dan Avalanche Bobsleds genoemd, en een jaar later, in 1987 weer hernoemd naar La Vibora.

In eerste instantie zou de Bobbaan geplaatst worden op de plek waar tegenwoordig Joris en de Draak staat, maar de Efteling vreesde voor teveel geluidsoverlast en de bijbehorende klachten en directievoorzitter Gé Rieter besloot de attractie op een plek midden in het park te bouwen,[1] een gebied dat tot dan toe onbebouwd was en was aangeduid als 'Eikenbosje'.[2] Voor de bouw van de Bob moest ook de naastgelegen Veulenweide het veld ruimen.

De bouw

Tijdens de graafwerkzaamheden stuitte men op botten en een schedel. Omdat er misschien wel sprake was van menselijke resten, werd de politie erbij gehaald. Marc Taminiau vroeg de agent of hij dacht dat dit inderdaad het geval was. Deze vroeg hem op zijn beurt: "Wanneer wilt u dat de attractie klaar is?", "Met Pasen natuurlijk," zei Taminiau. "In dat geval is het een dooie hond," zei de politieman daarop. [3]

De opening

De folder van 1985.
De Bob in 1985. Links is de oude wachtrij zichtbaar. Op de achtergrond het station.

De Bob opende op 4 april 1985. In de folder van dat jaar werd de attractie aangeprezen met de slogan "Kom wintersporten in de zomer", waarbij de nadruk kwam te liggen op het feit dat het attractietype gebaseerd is op een wintersport. Dat was ook te merken aan de aankleding van de bobsledes zelf en de bebording in en om de attractie. Links van de ingang van de attractie stond met grote turquoise-met-oranje letters BOB te lezen.

Latere aanpassingen

De uitgang van de Bob voor de komst van de Steenbok.

Bij de opening van de Steenbok in 1987 kwam de uitgang van de Bob uit op het terras. Op de foto rechts is de situatie te zien voor de opening van de cafetaria.

Aktiefoto van de Bob uit 1989, met het oude type bobslee.

Halverwege de jaren negentig dreigde er een droevig lot voor de Bob. Samen met de Python bleek de Bob dusdanig veel herrie te produceren dat de Efteling zich liever van de attractie wilde ontdoen. Het intieme Sprookjesbos had daar veel last van en tijdens avondopenstellingen zou de attractie niet kunnen draaien. Daarom werd besloten dat de Bobbaan maar beter verkocht kon worden. Er werd een koper gevonden in Engeland, maar Lex Lemmens trok zich het lot van de attractie aan, en liet bij een bedrijf in België speciale rubberen wieltjes voor de bobsledes maken, die ervoor zorgden dat de attractie voortaan veel minder lawaai zou maken. Lex Lemmens vertelt in een interview met Eftelist in 2008: "De bobs gleden eerst alle kanten op en daarom hebben we een procedé toegepast waarbij hele kleine steentjes in de bandjes werden meegegoten. Zodra de steentjes eruit liepen ontstonden er een soort kleine zuignapjes, waardoor de bandjes zich een beetje vastzogen aan de gladde wand. De slijtage is natuurlijk wat hoger en de baan ziet er na het seizoen hartstikke zwart uit, maar bij geluidsmetingen bleek hij ruim tien decibel stiller! Ik ben blij dat de Bob daardoor kon blijven." Dankzij deze aanpassing kon de Bob in de Efteling blijven. In 1996 werden de nylon wielen vervangen door de rubberen variant, waardoor de attractie veel stiller is geworden.

Er waren ooit plannen om de baan van de Bob permanent nat te houden, omdat de attractie bij regen het 'leukst' is volgens Lemmens, maar dit plan is nooit uitgevoerd.[4] Sterker nog: sinds een remincident in augustus 2017 sluit de Bob nu altijd tijdens regen.

De Bobs van Willemen

In 1998 werd het wachten iets plezieriger gemaakt: de wachtrij werd toen verbreed, geheel overdekt en voorzien van televisies waarop reclames van de Efteling en haar Partners in Kwaliteit te zien zijn. In 2000 kreeg de Bob een geheel nieuwe computerbesturing en werd de wachtrij in het station aangepast.

In 2005 werden de bobs vervangen door geheel nieuwe exemplaren, waarbij de sleeërs niet achter elkaar maar naast elkaar gezeten zijn. De nieuwe hebben een minder sportief uiterlijk en meer robuuste houtlook, naar ontwerp van Karel Willemen. De oude bobsleeën werden verkocht aan Six Flags Over Texas voor de gelijkwaardige baan La Vibora.

De bebording van de Bob: boven oude stijl, onder nieuwe stijl.
De opvallende BOB-letters links van de ingang verdwenen in 2012.

In mei 2012 werd de huisstijl van de Bob aangepast. De turquoise-met-oranje bebording in vier talen alsmede het grote BOB-logo links naast de ingang verdwenen; hiervoor in de plaats kwamen borden met blauwtinten en pictogrammen. Rond de ingang werden dezelfde tierelantijnen aangebracht die al sinds 1985 onder de ramen van het station te vinden waren. Dit alles om de attractie, na de invoering van de nieuwe bobs in 2005 en de verbouwing van het naastgelegen horecapunt De Steenbok enkele weken eerder, meer in de stijl te brengen van het oorspronkelijke thema zoals dat door Ton van de Ven ontworpen werd, in plaats van het fletse wintersport-uiterlijk waarmee de attractie in het openingsjaar nog gepromoot werd.

Per 1 juli 2013 is de Bob uitgebreid met een Single riders-wachtrij en worden plaatsen op het perron aangewezen door een medewerker. Dit om het leed van de notoir lage capaciteit en daardoor lange wachtrijen bij de attractie wat te verzachten.

In mei 2017 werden de halfronde ramen van het station afgeplakt met folie met kruldecoraties; deze maatregel maakte deel uit van een reeks aanpassingen in het park om het comfort voor medewerkers te verhogen.

Entertainment

De Bob heeft in vroegere seizoenen eigen wachtrijentertainment gekend, in de vorm van Tiroler orkestjes. De laatste jaren wordt dergelijk entertainment vaak op het pad voor de attractie gehouden, zoals Die Efteling Steinbock Kapelle en een Tiroler-versie van De Enige Echte Efteling Fanfare in 2002.

Populariteit

De Bob is een vreemde eend in de bijt wat de Efteling-attracties betreft. In de televisie-commercial voor 1985 lag de focus niet op de nieuwe aanwinst, hoewel de attractie wel getoond wordt aan het einde met beelden van de bobslee in Six Flags Magic Mountain die een jaar eerder door Intamin gebouwd werd. De attractie stond pas in 1990, vijf jaar na de opening, in het fotoboekje. In publicaties en reclames komen we de baan zelden tegen en ook als merchandise is de attractie geen geliefd onderwerp. Geruchten suggereerden dat de sloop van de Pegasus in 2009 voor de bouw van Joris en de Draak een close call was voor de Bob. Nu de attractie in 2012 een nieuwe huisstijl heeft gekregen lijkt de toekomst zekerder te zijn.


Verwijzingen
  1. 1,0 1,1 Kroniek van een Sprookje 1985, pagina 136
  2. Technische plattegrond van het park, 1980 - 1981
  3. Marc Taminiau : Op weg naar Ooit (1998)
  4. Eftelist: Eftelist in gesprek met Lex Lemmens (2008)