De Vliegende Hollander
Vliegende hollander.jpg
De Vliegende Hollander
Locatie Ruigrijk
Type Walkthrough, darkride en watercoaster
Bouwer Kumbak Coasters en Efteling
Ontwerp Karel Willemen
Geopend 1 april 2007
officiële opening 17 juni 2007
Thema Gouden eeuw / Vliegende Hollander
Verhaal De sage van De Vliegende Hollander
Muziek René Merkelbach
Kosten Minstens € 20 miljoen
Hoogste snelheid 70 km/h
Hoogste punt toren 22,5 meter
baan 18 meter
Baanlengte 420 meter
Ritduur 3:43 minuten
G-krachten 2 +
Aantal inversies 0
Aantal boten 11 boten
Capaciteit 1900 per uur (theoretisch), in de praktijk 1000
Minimumlengte 1.20 meter
Opvolger van Zwembad
Zomertheater
Zonneweide
Attracties

De Vliegende Hollander is een attractie in Ruigrijk die bestaat uit een combinatie van diverse attractietypes, waaronder een walkthrough, een darkride en een watercoaster. Het thema van de attractie is de gelijknamige sage over een spookschip uit de Gouden Eeuw.

Omschrijving

Het is 1679. We bevinden ons op een plein in wat kennelijk een havenstadje is: de inwoners hebben zich zelfs door hun schepen laten inspireren voor de architectuur van hun huis. Een statig huis springt eruit: dat van kapitein Willem van der Decken. Links ervan gaat een stenen trap omhoog naar een galerij achter de kantelen van wat lijkt op een kade. We kunnen hier langs de voordeuren lopen en zelfs aan de deurbel klingelen. Op de muur van de omloop staan grote stenen leeuwenbeelden met een wapenschild met daarop het attractielogo dat lijkt op het VOC-logo: VHE, Vliegende Hollander Efteling. Dit logo komt op veel plaatsen rond de attractie terug, maar het is niet evident hoe dit verder in het verhaal te plaatsen is.

De omloop rechts om de hoek volgend komen we langs nog meer ramen en deuren. Sommige panden hebben een uithangbord: 'Het Gulden Galjoen', 'De Zandlooper'. Helemaal achteraan komen we bij een hoge toren met een schuine, slurfachtige houtconstructie er tegenaan. Onder deze constructie door hebben we uitzicht op een duinlandschap. Terugkerend kunnen we een stenen trap afdalen en komen bij een ander plein van de attractie, met uitzichten op Joris en de Draak en in het midden een waterpomp. In een hoek staan vaten en kisten. We keren terug via twee treden naar het voorplein, en het huis van Willem van der Decken.

Woning familie Van der Decken

Woning fam. Van der Decken

De deur staat open. Als we het huis betreden komt ons echter een onheilspellende geur tegemoet: brand! De kamer waarin we gestapt zijn is leeg en zwartgeblakerd. Aan de muur resteert een schilderij van Van der Decken (van de hand van Bernadet Willemen) en in een hoek staat het dagboek opgesteld van de vrouw van Van der Decken, Catharina. We horen haar als ze zich zangmatig (met de stem van Martine Grünwald) beklaagt over de ontstentenis van haar man:

Willem van der Decken, toe zeg mij waar gij zijt gebleven
Vertrokken in een zware storm, het is precies een jaar geleden
Ze zeggen dat gij, voor altijd en eeuwig zult varen
Dat gij, vervloekt en als kwelgeest, rond zult dwalen

Aan de muur hangt een wit plakkaat voorzien van rode lakzegels, waarop het verhaal nog eens bondig is samengevat. Toevallig of niet, de tekst correspondeert qua metrum met de hoofdthemamuziek van de attractie.


Hoofdthema

Kapitein Van der Decken met Paesen voer uit,
In striemende stormwind verliet hij zijn bruid.
Zijn schip verkoos brandend de woelige baeren,
Gedoemd een fantoom te zijn, eeuwig te vaeren.
Verlaet ghy de haven bij Maenlooze nacht,
Ontwaekt een groot onheil daer op u wacht.
Den Hollander, speeltuigh der duivelse lust,
Verscheynt in het duister, en nimmer vint rust...

Door een deur betreden we een tweede, kleinere geblakerde ruimte. De vele boeken doen vermoeden dat het hier een bibliotheek betreft. Voor ons een grote ronde spiegel waarin we onszelf gereflecteerd zien. Hoewel... wat is dat? Het spiegelbeeld verandert in het hoofd van Willem van der Decken! Asjemenou? Achter ons, rechts naast de deur waardoor we binnenkwamen, bevindt zich een groot schilderij van een VOC-schip. Bij nadere inspectie blijkt het echter gescheurd en kunnen we er doorheen stappen.

Smokkelgang

De smokkelgang

Aan gene zijde van het canvas blijkt zich een lage gang te bevinden, een uitgegraven tunnel. Als we iets verder lopen, hebben we links een doorkijkje naar een opslagplaats. Allerlei gouden voorwerpen liggen hier opgestapeld, waaronder een buste van de kapitein zelf. Het gaat ons dagen: we bevinden ons in een smokkelgang! De kapitein leidt een dubbelleven als een smokkelaar, die kennelijk een ornament van het schip De Halve Maen, en zelfs eens een lading Ezeltje Strek-je-munten heeft buitgemaakt!

Op dat moment schrikken we op. Van boven het plafond van de gang komt rook en rood licht. Het lijkt wel even of de hele gang in brand staat. We horen ook de bulderende stem van de roverskapitein:

Niets of niemand, geen sterveling zal mij ervan weerhouden morgen uit te varen.
Ik zal varen, storm of geen storm, Pasen of geen Pasen, verbod of geen verbod, al is het tot den eeuwigheid.
Ik zal varen!

Na een paar seconden lijkt het echter weer veilig en we lopen verder. Aan het einde van de gang zien we aan linkerzijde een dubbele gesloten deur. Komen deze uit op het plein voor de attractie? Aan rechterhand maken we met een paar traptreden een draai. Via een ijzeren hek betreden we een opslagruimte.

Inpandige ruimtes

De kleine opslagruimte geeft nog niet veel weg over waar we zijn aangeland. We zien wat generiek opbergmateriaal zoals kisten en tonnen. Dat wordt anders als we door een deur in de volgende ruimte komen. Het is een klein, morsig café! We horen de zeelui meelallen op de themamuziek, en overal staan aardewerken mokken met het VOC-logo. Door de ramen kunnen we alvast een vluchtige blik werpen op wat de haven van het stadje lijkt te zijn. Zo te zien bevinden we ons op de eerste verdieping. Ook lijkt het inmiddels avond geworden.

Lopende langs de onbemande toog betreden we het volgende pand. Hier weer veel opslagruimte, en uitzicht op de haven. Boven ons hoofd zwiept vervaarlijk een kist heen en weer. Na nog zo'n ruimte komen we in een kale gang, waarin we enkele treden afdalen. In de gang hangen twee videoschermen, die het verhaal van De Vliegende Hollander nog eens samenvatten. We moeten kiezen tussen twee wachtrijen. Aan het eind van de gang links komen we bij twee trappen die uitkomen in de haven die we al zagen.

Opstaphaven


Hoofdthema

Vanaf het bordes van de trap hebben we een mooi overzicht van de haven. Recht tegenover ons zien we een stevige stadsmuur; ter linker en rechterzijde havenhuisjes. Door de trap links dan wel rechts af te dalen komen we op de kade. Het café waar we ons net in bevonden zien we nu van de buitenkant, en blijkt Het Oorlam geheten.

Aan beide zijden van de haven kan men in stappen in sloepen die gereed staan voor vertrek. In elke sloep kunnen 14 personen plaatsnemen, in rijen in 3-4-3-4-opstelling zodat iedereen alles goed kan zien. Voorin de sloep houdt een leeuwenkop een lantaarn vast. De sloepen vertrekken om en om, na goedkeuring van de havenmeester in de controleruimte rechtsboven het bordes. Als onze sloep vertrekt varen we onder het bordes door de nacht in.

Darkride

Boegbeeld in de eerste scène

De haven doorvarend zien we aan weerszijde twee grote VOC-schepen afgemeerd. Op het rechterschip is de bemanning een lekke emmer aan het optakelen. Iets om dit schip heenvarend bereiken we een houten sluis die zich voor ons opent. We gaan buitengaats.

Eenmaal op open zee is het stikdonker. In de verte horen we nog een scheepsbel luiden. Het weer is nog wel helder, blijkens enkele sterren die zich aan de hemel vertonen. Al snel varen we echter een mistbank binnen, zo dicht dat we de lamp in onze sloep nauwelijks meer zien.


De vaart buitengaats 1: Haven

De vaart buitengaats 2: Open zee

De vaart buitengaats 3: Mist

Lifthill

Zodra we de mistbank verlaten hebben lijkt vanuit het niets de hel losgebarsten! Het regent dat het giet en aan weerszijden spat water op. Op een gordijn van regen verschijnt iets dat in de verte doet denken aan een schim van een spookschip (de projecties werden geproduceerd door Dennis Bots). We varen er recht op af! Zullen we nu vervloekt dan wel zeiknat worden? Dat laatste blijft ons voorlopig bespaard, want de regen stopt plotsklaps, maar het schip blijkt dichterbij dan gedacht en letterlijk stevenen we er recht op af. Het boegbeeld van een leeuw heeft roodoplichtende ogen. Opeens schieten we door een gat in de romp naar binnen en vallen we een stuk naar beneden, om daarna een klein stukje omhoog te gaan en met een keiharde ruk in een hoek van 45 graden stil te vallen.

Boven ons zien we het hoofd van Willem van der Decken geprojecteerd. Het verdwijnt echter en verandert in een lachende schedel. We worden rap de helling op getakeld terwijl aan weerszijden rood verlicht water stroomt. Martine Grünwald en René Merkelbach zingen ons op Orffiaanse wijze toe in potjeslatijn waar niet echt chocola van te maken is:

in ervis vos videor
ego expectata vos
in vestri abisus
pro infinitio

Een silhouetprojectie van een kapitein achter een stuur verschijnt en we horen Henny Knoet, het was ons nog niet opgevallen dat die kennelijk achter ons in de boot zat, roepen: Ook gij zult varen tot het einde der tijden! Hahaha!.

Buitenbaan

Het duinlandschap in 2006, vlak na aanleg
Splash by night
Baan en gebouw vanuit de lucht in 2006

Op dat moment openen twee deuren zich en zien we opeens Joris en de Draak voor ons. Vanuit bovenin de toren van de attractie dalen we snel en scherp af, neigend naar rechts, en duiken direct een met mist gevuld tunneltje in. Weer uit het tunneltje rijden we door een typisch Hollands duinlandschap met helm, duindoorn en dennen. De sloep gaat uiterst langzaam door een hoefijzervormig deel van de baan, waarbij hij bijna op zijn linkerzijde hangt. Door een klein dalletje komen we in een rechthoekig huisje, dat, als we niet beter wisten, haast lijkt te zijn gebouwd om een remsectie te bevatten.

Aan andere zijde van dit huisje duiken we nog even snel naar beneden, terwijl er een actiefoto van ons wordt gemaakt. Over een heuveltje landen we vervolgens in het water van de Kanovijver, terwijl het water aan weerszijden van onze sloep, maar niet aan de voorzijde, opspat.

De boot maakt een ruime bocht linksom langs het terras van de Kombuys, waarna we onder het zijplein van de attractie een poort binnenvaren. Door een wat onbestemde ruimte met schalen aan het plafond komen we uiteindelijk weer in de haven waar we ook uitvoeren. We verlaten de boot weer en stappen de kade op. Een stenen trap achter ons leidt ons via een fotobalie naar het zijplein van het havenstadje. Het was spannend, maar uiteindelijk is alles toch goedgekomen.

Geschiedenis

Voorgeschiedenis

De geschiedenis van een waterattractie op de plek van De Vliegende Hollander begint al in 1953, als op deze locatie het zwembad geopend wordt. Decennialang is dit de plek in de Efteling voor verkoeling op warme zomerdagen. Tanende populariteit leidt er echter toe dat in 1989 de stop eruit getrokken wordt. Tot 2001 worden in de oude zwembadbak parkshows opgevoerd, waarna het terrein vrij kwam te liggen en afwisselend gebruikt werd voor evenementen en als zonneweide.

Rond 2002 werden binnen de Efteling voorbereidingen getroffen voor een nieuwe attractie op de plek van de zonneweide. Verschillende ideeën worden voorgesteld. Ton van de Ven en Lex Lemmens bedachten een idee voor een Expedition Everest-achtige bergattractie met water, wind en vuureffecten.[1] Ook Michel den Dulk kwam met een idee.[2] Het was echter Olaf Vugts zelf die het idee voor een attractie op basis van de legende van De Vliegende Hollander had bedacht, dat verder werd uitgewerkt door Karel Willemen. In april 2004 kwam het nieuws van de nieuwe attractie naar buiten; de Efteling zelf bevestigt dat in november van dat jaar officieel dat de attractie gepland staat voor opening in voorjaar 2006.

Initieel zijn de plannen voor de Vliegende Hollander grootser dan wat men daadwerkelijk gaat bouwen. Er is sprake van (overdekte) horeca in het attractiegebouw in plaats van daarbuiten, van een concept met twee verticale liften en elf darkride scènes (waaronder een open polderlandschap en een flinke haven) en van een plotselinge drop over de rand van een waterval. In een wat latere variant zijn de secties binnen teruggebracht tot het definitieve aantal, maar is er buiten nog sprake van meer baan in het duinlandschap, waaronder een extra helix en een tweede tunnel. Uiteindelijk komt men, om technische en budgettaire redenen, tot de compactere layout zoals die in het park te vinden is.[3]

Ontwerp

Ter inspiratie op het ontwerp van de attractie brengen Willemen en team een aantal maal een bezoek aan de Bataviawerf in Lelystad. Hier ligt de replica van VOC-schip Batavia voor anker, en bouwt men aan een replica van oorlogsschip de Zeven Provinciën. Op de werf koopt men authentieke rekwisieten, en maakt men kennis met de typerende geur van het touwsmeermiddel lapzalf, die men ook in de attractie zal toepassen. Andere rekwisieten worden betrokken van De Stip International in het Belgische Poppel. Meer dan honderd verschillende ornamenten in de attractie worden (sommige in grote aantallen) in eigen huis ontworpen en uitgevoerd.

Tegenspoed bij de bouw

Er wordt op voordracht van Lex Lemmens gekozen voor het jonge Kumbak Coasters als attractieleverancier. Alhoewel het een afsplitsing is van de ervaren bouwer Vekoma heeft het bedrijf zelf op dat moment nog weinig serieuze attracties gebouwd. De keuze voor deze bouwer zal er, samen met vernieuwende baanelementen en hoge eisen van de Efteling toe leiden dat het bouwproces zeer moeizaam verloopt.

In februari 2005 vangt de bouw aan. Die verloopt de eerste maanden voorspoedig. Op 21 oktober wordt de bouwplaats echter getroffen door een ernstig ongeluk in de tunnel: bouwvakker Jac Jansen komt om het leven als de steiger waarop hij aan het werk is plotseling instort.

Een grote presentatie voor de pers wordt gehouden op 21 januari 2006. Ronald van der Zijl en Erik van den Brand vertellen over de totstandkoming en de attractiebeleving, en de eerste tekeningen worden gepubliceerd. Niet kort na deze feestelijke bijeenkomst ontstaat er echter grote onenigheid tussen de Efteling en Kumbak. Het bedrijf had eerder al de nieuwe Pythontreinen geleverd waar diverse gebreken aan geconstateerd werden. Nu wilde het een prijsverhoging van 20% voor het werk aan De Vliegende Hollander. Het bouwen van de lifthill is flink vertraagd en hij arriveert te laat op het bouwterrein. Pas als die geplaatst is, kan het gebouw dichtgemaakt worden.

Horseshoe- en lifthilldrama

Testsloep haalt de baan niet, april 2006.

De attractie zou volgens schema al op 16 april 2006 moeten openen. Na het gesteggel over het contract, diende zich een nieuw probleem aan. De sloepen haalden de top van een heuvel in de baan, de horseshoe, niet en rolden achterwaarts terug. Het probleem werd gevonden in een teveel aan wrijving, en het vervangen van de wielen bracht hiervoor een oplossing.

Het grootste technische probleem is echter het aanhaken op de lifthill. De bootjes zouden na het darkride-gedeelte een kuil in duiken om vervolgens in een hoek van 45 graden op de lifthill te komen die ze met 3 m/s naar boven takelt. Bij het aanhaken van de bootjes op de lifthill ontstaat echter een harde klap op de antirollbackhaken en de passagiers, zo hard dat het niet te verantwoorden is de attractie hiermee te openen.

De opening wordt eerst enkele weken en tot begin juni uitgesteld. Kumbak krijgt een dwangsom opgelegd van duizend euro per dag vertraging, maar het lukt het bedrijf niet om het probleem op te lossen. Op 21 juni 2006 neemt de Efteling het dramatische besluit om de attractie dit seizoen niet meer te openen.

De grote attractiebouwer Intamin uit Zwitserland, eerder verantwoordelijk voor wél werkende attracties als Fata Morgana, Bob en Piraña, wordt ingehuurd om in plaats van Kumbak een oplossing voor het probleem te verzinnen. Zij komen in de herfst van 2006 met de oplossing: een systeem met een vin en zes aangrijpblokken zorgt ervoor dat de sloep eerst tot stilstand komt op de lifthill, om vervolgens 'opgepikt' te worden door de ketting. De klap is nog steeds wel hard -van een vloeiende overgang van varen naar vliegen is geen sprake- maar veroorzaakt niettemin geen dwarslaesies. Omdat de attractie verder goeddeels af is, kan de oplossing snel geïmplementeerd worden voor de start van het nieuwe zomerseizoen. Keuringsinstituut Det Norske Veritas (DNV) heeft er vertrouwen in, en keurt de attractie op 24 januari 2007 goed.

Boegbeelden

Een ander element op de lifthill dat problematisch zal blijken te zijn, zijn de dramatische VOC-boegbeelden die zich over de boot moeten buigen of de illusie van "vallende beelden" in de stortvloed van de onderwereld moeten scheppen. Op ontwerpen zijn ze te zien met dramatische verlichting, en de beelden worden ook daadwerkelijk geproduceerd getuige foto's uit het Gildehuis en van de montage ervan in de attractie. Voor opening zijn ze echter alweer verdwenen om nooit meer op te duiken.

Vuil water

Enkele weken voor de geplande opening bemerkt de Efteling dat het water van de buitenvijver, waar bezoekers in zullen splashen, enorm vuil en troebel is.[4] Door het bewegen van de boten komt het zand op de bodem los. Men besluit de vijver voor de zoveelste keer leeg te pompen, zodat er beton kan worden gestort in de vijverbak. Ondertussen wordt de toegangsweg voor werkverkeer achter de Pegasus, die inmiddels al was verdwenen, opnieuw aangelegd. Op maandag 12 maart 2007 beginnen bouwvakkers met het storten van beton. Dinsdagochtend is het werk klaar.

Opening, storingen, sluiting

Gesloten tijdens de Winter Efteling

Voor de pers wordt een preview georganiseerd op 24 maart 2007, en een week later opent de attractie nu wel voor het publiek. De eerste reacties zijn gemengd. Lof is er voor de kwaliteit van de thematisering in de wachtrij en voor de soundscaping van Merkelbach. Kritiek is er op het wat tamme buitengedeelte maar met name op het anticlimatische darkridegedeelte, waar het vooral erg donker is. Op 17 juni wordt De Vliegende Hollander officieel geopend door Wubbo Ockels.

De vloek, of technisch onvermogen, blijft de attractie teisteren. De attractie kent veel problemen tijdens het draaien en de storingen volgen elkaar in hoog tempo op. Aan het eind van het zomerseizoen van 2007 sluit de Efteling de attractie wederom. De ketting buiten wordt vernieuwd en er wordt een betonnen bak rond de ketting gemaakt zodat bij een probleem niet de hele vijver leeggepompt hoeft te worden om de ketting te kunnen bereiken.

Vanaf seizoen 2008 is de attractie weer open. Tijdens Winter Eftelingen blijft hij, in tegenstelling tot de oorspronkelijke plannen, echter gesloten. Een voortaan jaarlijks terugkerend ritueel in deze periode is een behoorlijk grote onderhoudsklus aan het ritsysteem, waarmee De Vliegende Hollander duidelijk een zorgenkind blijft. In de storingsstatistieken van het park prijkt de attractie ook in de zomerperiode nog immer bovenaan. Het is mede de reden waarom het park voor volgende grote attracties alleen nog een beroep doet op zeer gerenommeerde fabrikanten als Great Coasters International, WET en Bolliger & Mabillard.

Latere aanpassingen

Voor de heropening in het seizoen van 2009 werden in de wachtrij tv-schermen geplaatst die het verhaal van de attractie duidelijker moeten maken. De uitleg is in het Nederlands en Engels. Eveneens in dat jaar werd het effect met de grote houtrelief-afbeelding van Van der Decken dat verandert in een doodskop toegevoegd op de lift. De belichting van de watergordijnen in de Onderwereld werd aangepast, met veel minder rood. In 2016 werden om veiligheidsredenen de instappoortjes en hekjes op de kade in het station afgesloten met respectievelijk kunststofpanelen-met-een-houtprint en netten.

Techniek

In de Vliegende Hollander leggen 11 boten van elk 5000 kilo een traject af van 420 meter. Hierin zijn twee onderwaterwissels opgenomen voor en na het station. Per boot kunnen maximaal veertien passagiers mee, maar door de wat ingewikkelde 3-4-3-4 indeling qua plaatsen per rij, is de bezetting meestal lager. Deze indeling heeft als voordeel dat inzittenden een bioscoopachtig zicht hebben op onder andere de projecties in de rit. Aan de achterzijde van het gebouw, boven de "Open Zee"-scène, is voorzien in een onderhoudsruimte voor de sloepen. Boten worden middels een liftmechanisme in- en uitgerangeerd naar deze werkplaats. Aan de buitenkant van het gebouw is hier ook een groot rolluik aangebracht om boten helemaal uit de attractie te verwijderen. Het ritsysteem is ontworpen voor een capaciteit van 1900 bezoekers per uur, maar in de praktijk is de helft daarvan het hoogst haalbare.

In de attractie maakt men gebruik van twee typen rookeffect: de rook in de smokkelgang is een product van rookvloeistof, terwijl de mist en nevel tijdens de rit, zowel binnen als buiten, wordt geproduceerd middels onder hoge druk verneveld water.

Muziek

Merkelbach (links) en Willemen (rechts) in Praag
Praags Symfonieorkest speelt de muziek in

Voor de muzikale omlijsting van de attractie werd aanvankelijk contact gelegd met Maarten Hartveldt, op dat moment al enkele jaren de vaste componist van het park. De samenwerking liep stuk, omdat hij zijn muzikale 'sparring partner' Michel den Dulk miste, die bij het park vertrokken was, en nu moest samenwerken met Olaf Vugts en Karel Willemen. Ook was Hartveldt te duur voor het budget dat de Efteling ter beschikking wilde stellen.

Er werd daarom gekozen voor René Merkelbach, een lokale componist uit Kaatsheuvel die al enkele kleinere stukken voor het park had geleverd. Het betekende de start van een zeer intensieve jarenlange samenwerking, waarbij Merkelbach als nieuwe huiscomponist nagenoeg alle stukken muziek in het park zou gaan leveren.

Voor zijn eerste grote project bij de Efteling maakte Merkelbach een uitgebreide suite van muziekstukken, die gesynchroniseerd wordt tussen de verschillende ruimtes. De editing van de soundtrack was in handen van Marco Kuypers, die ook het accordeonspel deed. De opnames werden gemaakt in Praag met het zestigkoppige Praags Symfonieorkest.

De vocalen van "Catharina" werden ingezongen door Floor Jansen van de band After Forever. Deze werden echter, om juridische redenen, nog voor de opening vervangen door een nieuwe versie met Martine Grünwald.

Tijdens het Negen Pleinen Festijn van 2014 en 2015 werd op het Sprookjesbal een renditie van het thema ten gehore gebracht die voorzien was van een gezongen tekst.

Horeca en merchandise

De Kombuys
Souvenir- en Unoxkar

Voor de komst van de attractie was het horecapunt De Kurketrekker gesloopt. In de schetsontwerpfase werd in een variant van het ontwerp wel een restaurant in het pand van de attractie opgenomen, maar er werd later toch gekozen voor een balieuitgifte in de vorm van De Kombuys. Deze met scheepvaartattributen en wrakhout gedecoreerde rechthoek geeft koffie, fris en ijsspecialiteiten uit, en heeft een groot vlonderterras aan het water waar je de splashende bootjes van de attractie kunt zien; een eis van Olaf Vugts, die hiermee rekening wilde houden met de op de vlonder wachtende ouders en grootouders der opvarenden.[5]

Het probleem van de gedateerde Likkebaerd is enkele jaren later opgelost door de realisatie van Station de Oost, dat het VOC-thema doortrekt naar een meer begin twintigste eeuwse koloniale beleving.

De Vliegende Hollander heeft geen eigen vaste merchandisewinkel; wel is op het plein voor de attractie een verrijdbare souvenirkar gestationeerd die spullen gerelateerd aan De Vliegende Hollander verkocht. Sinds 2014 verkoopt men vanuit deze kar uitsluitend nog slush puppies. Naast dit verkooppunt staat een Unox-kar.

In 2016 verplaatst men Kapitein Gijs naar een locatie tegenover de Kombuys, waarmee Ruigrijk een eerste Holle Bolle Gijs krijgt.

Boeken en documentaires

Rondom de bouw van de attractie is een opvallende hoeveelheid documentatie verschenen.

In oktober 2005 verscheen Biografie van een Spookschip, een informatief boek van Reggie Naus die zijn onderzoek naar de legende had opgeschreven. Naast een reguliere handelseditie verscheen er ook een speciale Efteling-editie met het Eftelinglogo op de kaft.

Tijdens de bouw van de attractie werd de Efteling benaderd door Michel van Erp voor zijn documentaireproject Pretpark Nederland dat de vaderlandse vrijetijdsindustrie in beeld wil brengen. Van Erp volgt Olaf Vugts, die op dat moment volop verwikkeld is in de bouw van De Vliegende Hollander. De bouw en de tegenslagen zijn een van de prominentere onderdelen van de resulterende film.

De Efteling zelf publiceerde de making-of van de attractie in boekvorm en als documentaire onder de titel Hoe een sage tot leven kwam. In de documentaire, die veel lijkt op voorgangers als Dromen met Open Ogen wordt het bouwproces chronologisch gevolgd, inclusief de tegenslagen, gelardeerd met het uitbeelden van het verhaal. Het boek doet ongeveer hetzelfde; het verhaal wordt verteld middels de teksten van de logboekpagina's en daarnaast wordt de bouw beschreven. Het boek bevat ook een cd met zes muziekstukken uit de attractie.

Wetenswaardigheden

  • Dit is niet de eerste attractie met de naam Vliegende Hollander in de Efteling. Al in 1951 werd de Speeltuin uitgebreid met een achtpersoons schommel, een zogeheten Flying Dutchman.