Piraña
Piranaingang1984.jpg
In/uitgang van de Piraña (heden slechts de uitgang)
Locatie Anderrijk
Type Rapid River
Bouwer Intamin AG
Ontwerp Ton van de Ven
Geopend 18 mei 1983
Thema Zuid-Amerikaans
Muziek René Merkelbach
Kosten ƒ 16 miljoen
Hoogste snelheid 2 - 20 km/u
Baanlengte 600 meter
Langste daling 3m per rit
Ritduur 5 à 8 minuten
Capaciteit 1500 per uur
Attracties

De Piraña is een wildwaterbaan in Anderrijk. Deze rapid-river, aangekleed in een combinatie van Midden- en Zuid-Amerikaanse culturen als de Inca's, Maya's, Azteken en Tolteken, biedt een vaartocht over een kolkende watermassa die continu door een kanaal stroomt.

De Piraña behoort tot de grootste attracties van het park, zowel qua oppervlakte als qua capaciteit. Met haar vermogen om 2000 bezoekers per uur door de 600 meter lange woeste waterstroom te laten dobberen, is de attractie in het zomerseizoen mateloos populair en verzekerd van ellenlange rijen gasten. De attractie werd geopend in 1983, tussen een hele reeks aan grote attracties die alle onderdeel uitmaakten van het meerjarenplan 'De Nieuwe Efteling'.

Er werd gekozen voor het Zuiderpark, dat de jaren daarop snel plaats zal bieden aan meerdere spectaculaire attracties. Het station werd gebouwd op de plek waar de Wankelbrug begon, die tientallen meters verder richting de Python werd verplaatst. Een groot deel van de Kanovijver wordt in 1982 al opgeofferd voor de eerste bouwwerkzaamheden van de baan. De kano's verplaatsen naar de naastgelegen Roeivijver (vanuit je kano zicht op de bouw) en de roeiboten verplaatsen naar de 'nieuwe Roeivijver' op de Vonderplas.

De attractie is gethematiseerd in de stijlen van Inca’s, Maya’s en Azteken, met veel blokvormige vormen, zandstenen beelden, meterslange reliëfs en metershoge rotswerken. In de 'rit' wordt geen, al dan niet concreet, verhaal uitgebeeld maar werkt puur op de sfeer van thematisering in combinatie met het constante risico om kletsnat te worden. In een ronde achtpersoons boot glijdt men, met een snelheid van 17 km/u[1] over de 25 miljoen liter water[2] in de baan en passeert men verschillende watervallen, ondergaat men hoogteverschillen en zorgt een ongelijke baan (netto 3,5 meter verval) voor veel opspattend water. Redelijk uniek voor de rapid ride is het feit dat de boten elkaar onderling kunnen passeren vanwege de breedte van de vaargeul, variërend van 4 tot 15 meter.

De attractie[bewerken]

Stationstumi
Watervallen
Grote waterval
Laatste stuk vaargeul

De attractie ligt aan een ruim plein, het Pirañaplein, waaraan ook bijbehorend horecapunt Casa Caracol ligt. Voor het stationsgebouw staan twee grote Tolteekse krijgerbeelden op wacht. De voorgevel van het beige gebouw is versierd met Zuid-Amerikaanse patronen en boven de ingang hangt een Quetzalcoatl. De ingang blijkt toch niet de ingang maar de uitgang te zijn. De werkelijke ingang bevindt zich een stukje terug op het plein, bij een met een bord op twee palen gemarkeerde start van een meandering die langs de rechterzijde van het plein heen en weer slingert.

Wachtrij en opstaphal[bewerken]

Tijdens het meanderen horen we een vrolijk mariachimuziekje van de hand van René Merkelbach, waarin ook Spaanstalig gezang te horen is. Het is een van de weinige attractiemuziekstukken met een zangtrack. De wachtrij komt uiteindelijk uit bij een doorgang onder een laag huisje, waarachter hij een stukje rechtdoor loopt langs een hoge muur, om vervolgens het stationsgebouw te betreden. Hier bestijgen we een donkerbruin gebeitste houten loopbrug. Er hangt een groot bord dat in vier talen onder de noemer "Safety First!" benadrukt dat je tijdens de rit moet blijven zitten en je handen binnenboord moet houden. Een animatie op een televisiescherm benadrukt deze regels nogmaals. De loopbrug komt weer naar beneden midden op de draaischijf in de stationshal, die is meegebogen met de schijf. De muren zijn behangen met figuurtjes die de rivier bedwingen, kunstlicht wordt verspreid door enkele Tumi-figuren waarvanachter licht straalt en daglicht valt binnen door enkele kleine trapezevormige raampjes. Instappen kan in de aankomende bootjes die ingeklemd zitten tussen de draaischijf en de buitenste geleiderand.

Wildwaterbaan[bewerken]

Zodra de boot loskomt van de draaischijf drijft deze een 65 meter lange, lage en donkere tunnel in. Hier dobberen we snel maar nog vrij rustig doorheen. Er is licht aan het einde van de tunnel, maar ook een watergordijn, dat stopt met regenen vlak voor we er onderdoor varen. We komen, met grote kans op een flinke klots water, in het buitengedeelte van de baan, die zijn weg vindt tussen aan weerszijden met gras en struikgewas begroeide oevers en hier en daar roodstenen rotspartijen.

Na enkele tientallen meters komen we bij de eerste bocht, aan de buitenzijde waarvan een waterval staat. Het water is hier breed en het is goed mogelijk elkaar in te halen. Na een scherpe draai van bijna 180 graden komen we nu in een stroomversnelling door een smalle geul die langs een hekwerk loopt. Voorheen bevond zich hier een stenen muur met ruitvormige gaten erin.

Hierna verbreedt de stroom zich weer, alhoewel maar een deel van het wateroppervlak voor ons bevaarbaar is: het stuk afgescheiden door rotsen was oorspronkelijk ook onderdeel van de baan, maar bleek niet voldoende doorstroming te hebben. In dit stuk golft het water flink, mede door de golfslagmachine. Er staan twee afgodsbeelden die, afhankelijk van de acties van toeschouwers op de oever, af en toe water spugen.

We hebben een blik op het stationsgebouw voordat we weer een smalle, snelle stroom induiken tussen hoge rotspartijen in. Boven ons loopt een bruggetje en uit de rots komt een waterstraal naar beneden zetten. Daarna maken we een bocht naar links op weer een wat breder stukje. In deze bocht is op echt warme dagen een tuinslang geplaatst die de kans op natworden tot een bijna-zekerheid maakt. Hier is ook de tweede golfslagmachine geplaatst.

Hierna komen we tussen twee muren van rechtstandig naar beneden kletterend water door ("Doorgang door de Rode Zee" volgens Ton van de Ven), wat vooral leidt tot veel nevelvorming.

Na deze watermuren varen we recht op een woest kletterende hoge waterval af, waarvan het water flink opspat vanaf een steen die ervoor ligt. Na nog een kort stukje dobberen versmalt en versnelt de stroom weer. Het water ligt dieper en loopt tussen twee muren door. Hier wordt een actiefoto gemaakt, en er staan weer twee afgodsbeelden die door bezoekers op de oever bediend kunnen worden. Het water kabbelt nog wat verder, tot we aan rechterzijde nog het opslagbassin voor de bootjes passeren en weer aankomen bij het station.

Terugkomst[bewerken]

Aan het einde van de vaart komen de bootjes weer aan bij het stationsgebouw. Gelegen op een steile helling worden ze uit het water getild en naar boven getakeld tussen een decor van enkele gedecoreerde zeilen. Na de top van de helling gaan ze nog een klein stukje naar beneden en komen uit aan de draaischijf.

Voor uitstappers hangt boven de draaischijf een groot juten doek met het woord Uitgang erop. We nemen weer dezelfde donkerbruine loopbrug maar komen nu beneden bij de actiefotobalie. Via een tourniquet verlaten we het gebouw door de grote opening aan de voorzijde en komen weer aan op het Pirañaplein.

Kijklocaties en wandelroute[bewerken]

De houten brug over de Karpervijver in 2011
Sfeervol stukje van de wandelroute in 2008
Interactieve waterspuwers in 2014

Het aangezicht van de op het kolkende water in het rond deinende bootjes, met daarin al dan niet bekenden met kans op een nat pak is niet te versmaden. Rondom de attractie zijn dan ook verschillende kijkplekken te vinden waar je de bootjes kunt gadeslaan, en zelfs aan het natwordingsproces kunt deelnemen, zonder zelf in de attractie te gaan.

Over en rond de attractie is een wandelroute aangelegd. Vanaf het Pirañaplein kan je links naast de uitgang een houten brug nemen die langs de Kanovijver tegen de gevel bevestigd is. De bezoeker kan vervolgens linksaf nog zo'n brug nemen die uitkomt op een wandelpad richting Joris en de Draak. Sla je rechtsaf dan komt je op het dak van het attractiegebouw, waar zich de eerste kijklocatie bevindt: een ruim dakterras waar je uitzicht hebt op de bootjes die net uit de donkere tunnel komen zetten en aan hun gevaarlijke avontuur gaan beginnen. Volg je deze route verder, dan kom je op het middenterrein van de baan. Hier staan twee 'afgodsbeelden' in de vaart die de toeschouwer vanaf de kant kan bedienen. Omdat er continu water uit hun mond loopt worden ze ook wel aangeduid als 'kwijlbeelden'. Door je hand in één van de beelden op de kant te steken, sproeit er water uit de mond van een kwijlbeeld over de vaarders, of, indien je pech hebt, wordt door de draak bovenop de beelden een straal afgevuurd richting jezelf. Vanaf hier kun je verder lopen en steek je met een bruggetje de diepe kloof over waar de bootjes doorheen gaan. Vervolgens kom je via een lange houten brug over de Karpervijver uit op de wandelroute Ruigrijk.

Aan de Wandelroute Ruigrijk is dichtbij Joris en de Draak een klein pleintje gelegen waar niet veel meer te vinden is dan een hekwerk dat je ook in de attractie ziet. Hier suizen de bootjes langs. De laatste en grootste kijklocatie bevindt zich nabij het einde van de baan, tegenover de ingang van de Bob. Een breed pad voert vanaf een kenmerkende poort langs een balustrade waar je de bootjes kunt zien in hun laatste stroomversnelling, en ook hier zijn weer twee afgodsbeelden te bedienen.

Vlotten[bewerken]

De in totaal 35 bootjes of vlotten waarmee de baan bevaren wordt bestaan feitelijk uit een grote rubber luchtband met een buitendiameter van 3 meter (de band zelf heeft met een doorsnede van 60 cm). Hierbovenop is een kunststoffen opbouw gemonteerd waarin je plaats kunt nemen. Er zijn per bootje acht rubber stoelen twee aan twee in ronde opstelling, zodat je elkaar goed kunt zien. In het midden is een stalen handgreep waarop je ook wat tassen kwijt kunt zodat die een lager bevochtigingsrisico lopen.

Muziek[bewerken]

Bandje op het dak van de Piraña, 1987

De rit zelf is slechts op een klein deel van het traject voorzien van een ondersteunende soundtrack; men moet het voornamelijk doen met het geklots, gekletter en gebulder van het water en het gekir van medebezoekers die een onverwachte plens te verwerken krijgen. Op het voorplein van de attractie, en dus in de wachtrij, is muziek te horen: sinds juli 2009 een zomerse compositie van René Merkelbach.

Dit vrolijke nummer werd opgenomen door een al even vrolijke mix van muzikanten: Erwin Steijlen op gitaar, Popy Basily van de gelijknamige gipsyband speelt de gitaarsolo's en Cees Trappenburg de trompet; percussie Dave van Beek, Karel Willemen op de bas en René Merkelbach zelf als toetsenist. De vocalen zijn voor rekening van de Spaans-Nederlandse zangeres Alma Nieto. Op het middeneiland van de baan, rond de twee spuwende afgodsbeelden, is sinds 2014 een arrangement van deze track, met meer trommels en wat junglegeluiden, te horen. Hier zijn ook enkele speakers gericht op de bootjes waardoor de muziek aldaar ook even hoorbaar is vanuit een vlot. De bestaande voorpleinversie klinkt sindsdien ook op een paar plaatsen rondom de Piraña, met name ter hoogte van de trapeziumvormige poort aan het Steenbokplein.


Fragment Piraña-muziek

Fragment arrangement 2014

Bailamos todos aquí
Cantamos siempre en el corazón
El sol brilla para ti, diviértete!

Bailamos todos aquí
Cantamos siempre en el corazón
El sol brilla para ti, y miráme!

We dansen hier allemaal
We zingen altijd in het hart
De zon schijnt voor jou, geniet!

We dansen hier allemaal
We zingen altijd in het hart
De zon schijnt voor jou, en kijk naar mij!


Fragmenten van diverse popmuziek

Vóór de komst van deze eigen soundtrack werd op het voorplein een selectie van bestaande popmuziek gedraaid: veelal Spaanstalige nummers waarvan de overeenkomst was dat ze allemaal een 'Latijns-Amerikaanse sfeer' moesten oproepen.

In ieder geval de volgende verzamelalbums zijn daarvoor gedraaid bij de Efteling:

  • Amor de mis Amores volumes 1, 2 en 3
  • Ana Gabriel - Mi Mexico
  • Viva Mexico
  • Viva Inca
  • El concor pasa
  • Mariachi Arion
  • Los Panchos - Hoy
  • Los Indios Tabajaras

Door de jaren heen zijn, van deze of andere albums, de volgende nummers te horen geweest:

  • Bellini - Samba de Janeiro
  • Buster Poindexter - Hot, Hot, Hot
  • Cafè Latino - Oye Como Va
  • Daniela Mercury - Rapunzel
  • Dario G - Carnaval De Paris
  • Doble R - Zullen We Maar Weer
  • E-O-Tschan - Batida De Coco
  • Gary Low - La Colegiala
  • Gibson Brothers - Cuba
  • Gipsy Kings - Bamboleo
  • Gipsy Kings - Duende
  • Gipsy Kings - Volare
  • Gloria Estefan - Oye Mi Canto
  • Goombay dance band - Sun of Jamaica
  • Jody Bernal - Que si que no
  • Kaoma - Danca Tago Mago
  • Kaoma - Lambada
  • Los Fieras - En La Playa
  • Los Lobos - La bamba
  • Los Reyes - Clilibili Ben Ben
  • Los Umbrellos - No Tengo Dinero
  • Lou Bega - Mambo no. 5
  • Mystic - Ritmo de_la noche
  • Nancy Ames - Eso Beso
  • Paco Paco - Taka, Takata
  • Pinchitos Caliente - La Mucara
  • Proyecto Uno - El Tiburon
  • Ricky Martin - La copa de la vida
  • Rumba Tres - Baila mi rumba
  • Saragossa Band - Agadou
  • Saragossa Band - Carneval In Rio
  • Sergio Mendes - Mas que nada
  • Spanish Banda Blanca - Sopa De Caracol
  • Vengaboys - To Brazil

Techniek[bewerken]

Het station van de Piraña zonder water, 2008

Het water wordt rondgepompt door vier grote pompen in het stationsgebouw (alhoewel de attractie ook op drie pompen kan draaien indien nodig). De pompen pompen twee miljoen liter water per uur door de betonnen geul van de attractie. Met hun vermogen van 300 kilowatt maken ze de attractie tot de grootste stroomverbruiker van heel het park.

Als de pompen uit staan verzamelt het water zich in het laatste deel van de baan en in het bassin in het midden van de laatste lus, waar ook de bootjes opgeslagen worden. Donkere randen op de muren langs het laatste deel van het traject verraden hoe hoog het water daar in rust staat. Het starten van de pompen 's ochtends kan aanschouwd worden door degene die na opening van de Efteling direct naar de Piraña loopt. Vanaf het terras bovenop het stationsgebouw zie je de fikse vloedgolf bezit nemen van de baan.

Bijvullen van de baan om het waterniveau op peil te houden gebeurt doormiddel van een waterstraal die halverwege de baan uit een rots klettert in de smalle rotsdoorgang. Omdat dit natuurlijk ook gelijk een attractief element is, kan er als het waterniveau geen bijvulling behoeft, water uit de baan gepompt worden voor deze straal om het effect toch aan te kunnen laten staan.[3]

Golfslag-generator

De heftigheid van de attractie is regelbaar. Op warme dagen kan de attractie op een 'nattere' stand gezet worden, wat de kans op een nat pak aanzienlijk doet toenemen.[4]

Halverwege de baan is een dieper deel waar de bootjes minder voorwaartse snelheid hebben. Hier worden stevige zijwaartse golven opgewekt door een in de rotsen weggewerkte golfslagmachine. Een stukje verderop, na de overhellende rotsen, bevindt zich nog zo'n golfslagmachine.

Geschiedenis[bewerken]

De Piraña is onderdeel van een ambitieus uitbreidingsplan getiteld De Nieuwe Efteling, dat geïnitieerd werd door directeur Herman ten Bruggencate. Nadat het Spookslot en de Python, de eerste grootschalige attracties van de Efteling, een succes bleken, werd er ingezet op verdere uitbreiding van het aanbod in de jaren 80 waarin verbreding van de doelgroep werd nagestreefd. Een prominent onderdeel in deze plannen is de "Rapid Ride".

Ontwerp[bewerken]

Suggestie voor 'Rapid Ride III'

Het idee voor de rapid-ride kreeg de Efteling toen men tijdens een werkbezoek aan Intamin een maquette zag staan van het attractietype, toen nog in de ontwikkelingsfase voor AstroWorld in Houston. De attractie werd gepland voor 1982, maar toen men in 1980 een bezoek bracht aan de opgeleverde attractie ('Thunder River') in AstroWorld werd dat bijgesteld: men was zeker enthousiast, maar de attractie was an sich veel te kaal en men vond dat er veel meer tijd gestoken zou moeten worden in thematisering. In AstroWorld was de baan omgeven door pompen en kolossale installaties, en in het geval van de Efteling moesten die weggewerkt worden.[2] Ook vond men de baan zelf niet attractief genoeg. Bij Intamin-concurrent Breidenbach zag men een model dat veel meer aan de eisen voldeed, met golfslagmachines, de mogelijkheid tot passeren en een draaischijf. Men is hiermee naar Intamin gestapt en Intamin heeft de baan toen inclusief deze elementen gebouwd.[3]

De eerste concrete schetsen voor de Piraña werden gemaakt in het najaar van 1981. Alternatieve namen voor de attractie zijn 'Uru Bamba' en 'Kontiki', zo is te zien op een ontwerp van Ton van de Ven.

Bouw[bewerken]

Construeren van de baan
Testrit in de Piraña

In de winter van 1981 worden de eerste grondwerkzaamheden verzet. Een groot deel van de Kanovijver werd gedempt; de kano's verschoven naar de roeivijver (bij wat nu de Vliegende Hollander is) en de roeiboten naar de Vonderplas. Er werd een stationsgebouw neergezet in de vorm van een tempel en een betonnen goot aangelegd die via een flinke lus van 520 meter weer terug uitkwam bij het tempelcomplex. Kunstrotsen, heuvels, watervallen, muurtjes en brokstukken van stenen worden geplaatst om het traject aan te kleden.

In de winter van 1982 vonden de testritten plaats onder grote aandacht van de regionale pers.[5] Bij het proefdraaien bleek dat in het brede deel bij de golfslagmachine, waar je aanvankelijk de grote rots aan twee kanten kon passeren, een stuk water stillag of zelfs terugstroomde. Dit deel is toen met rotsblokken op stalen poten alsnog afgescheiden van de vaarroute.

Opening[bewerken]

De Piraña werd op 18 mei 1983 geopend door Pieter van Vollenhoven die speciaal een heilwens ingestudeerd heeft in het dialect van de Ayacucho-indianen uit Zuid-Amerika. Zoals bij iedere tewaterlating gebruikelijk is, doopt Van Vollenhoven de vlotten van de Piraña. Hij doet dat met bronwater dat door de KLM uit Peru is ingevlogen.

Kanokampioenschappen[bewerken]

De Nederlandse Kanobond moest voor de nationale kampioenschappen kanoslalom altijd uitwijken naar België of Duitsland omdat er in Nederland geen wildwaterrivier te vinden was. De komst van de Piraña bracht daar verandering in en op 22 september 1983 vonden de kampioenschappen plaats in de Efteling. Meer dan honderd deelnemers doen mee. Op 24 september 1988 vindt het kampioenschap nogmaals op de Piraña plaats, en op 26 september 1992 wordt er de 'Internationale Efteling Kano-slalom' georganiseerd. Ook op 26 september 1993 en 1 oktober 1995 wordt het NK in de Efteling gehouden.

Latere aanpassingen[bewerken]

De gloednieuwe Piraña in 1983
Een advertentie in het Limburgs Dagblad

In de beginjaren was de beplanting typisch Zuid-Amerikaans, waarbij grassen en lage struikjes zich op rotsachtige ondergrond bevonden. In de loop der jaren is er veel meer inheemse beplanting gegroeid en lange tijd was een ritje in de Piraña er één tussen West-Europese loof- en naaldgewassen. Bij de renovatie van 2014 werd de begroeiing teruggebracht naar meer passende soorten als apenboom en yukka.

Door de aanschaf van acht extra vlotten wordt de capaciteit in 1985 met een derde vergroot: van 27 naar 35 bootjes geeft een toename van de doorvoer van vijftienhonderd naar tweeduizend personen per uur.

Bij de opening in 1983 betraden de bezoekers de attractie nog door de ingang die prominent op het plein ligt. Onder andere de komst van de Maxifotobalie halverwege de jaren 80 heeft ertoe geleid dat dit is aangepast, en worden wachtenden via een benauwd gangetje naar binnen geleid. De grote ingang dient nog slechts als zodanig voor rolstoelen. Ook hingen er kleurige vaandels aan de gevels, die inmiddels zijn verdwenen. Overigens is het actiefotopunt later verplaatst naar vlak voor de smalle kloof, maar in 2002 weer terugverplaatst naar de oorspronkelijke locatie: het lange rechte stuk tegen het einde van de baan. In 2010 werd het enkele meters naar voren verplaatst.

In juli 2005 werd het uitstapsysteem aangepast zodat de bootjes nu automatisch zo gedraaid worden bij de draaischijf zodat hun uitstap zich recht ten opzichte van de draaischijf bevindt. Voor die tijd werden de bootjes handmatig gedraaid door personeelsleden.

Aan het begin van seizoen 2010 werden alle vlotten vervangen door een nieuw type. De boten zijn veiliger dan de vorige, met hogere rugleuningen, een iets diepere zit en handgrepen voor het in- en uitstappen, maar doen niet af aan de beleving van de rit. In het rubber van de stoelen is het Eftelinglogo verwerkt.

Aan de wildwaterrit zelf is nauwelijks iets veranderd. In de donkere tunnel was bij de opening een watergordijn aangebracht dat ophield met stromen als een bootje dichterbij kwam, een effect dat later opnieuw werd toegepast in De Vliegende Hollander. Bij de Piraña werd het al snel uitgeschakeld, alhoewel de buizen nog wel te zien waren. Bij de renovatie van 2014 werd het weer hersteld.

Grote renovatie en upgrade (2011-2014)[bewerken]

Een takelwagen rijdt door de Piraña tijdens de verbouwing in februari 2014
Renovatie station, juni 2011
Een luchtfoto tijdens een grote renovatie, 2014
Nieuwe waterspuwers in 2014

Tussen 2011 en 2014 wordt de Piraña, na jarenlang enkel aan klein onderhoud onderhevig te zijn geweest, groots gerenoveerd. Dit gebeurt in twee fases: in 2011 het stationsgebouw, in 2013-2014 wordt de baan aangepakt waarbij de attractie ook gelijk een opwaardering krijgt.

Van april tot juli 2011 wordt het station geheel gerestaureerd. Tijdens de bouwwerkzaamheden wordt iedere gevel voorzien van steigers, die eind april worden bedekt met een levensgroot geveldoek van de Piraña. Dikke lagen oud stucwerk worden van de muur verwijderd en verschillende ornamenten worden opnieuw uitgehakt. De houten bruggen die aan Kanovijverzijde tegen het gebouw liggen worden vervangen door nieuw hout en touw en alle muren worden geschilderd en hevig ingeschaduwd, zoals op het oorspronkelijk ontwerp ten tijde van de opening van de attractie.

Het blijft twee jaar stil, maar in de herfst van 2013 gaat de Efteling weer los op de attractie, ditmaal op de wildwaterbaan zelf. De muurtjes rondom worden tot de grond toe afgebroken en weer opgebouwd en de rotspartijen opgeknapt; de honingraatmuur wordt vervangen door een houten hekwerk met netten. De inmiddels al enkele jaren gesloten touwbrug over de karpervijver wordt ook geheel verwijderd en opnieuw opgebouwd. Tegenover de ingang van de Bob wordt het bestaande wandelpad omgevormd: er komt een entreepoort aan Steenbokpleinzijde die leidt naar het wandelpad langs traject. Hier was oorspronkelijk ook een kleine tribune gepland maar die is niet uitgevoerd. Er wordt een nieuw groenplan ontworpen voor de omgeving van de baan en de overwoekerende aanplant van struiken en bomen op het eiland tussen de baan door wordt grotendeels weggehaald.

In de vaarroute zelf worden interactieve beelden geplaatst, die mensen op de kant kunnen bedienen. Het lot bepaalt of je de bootjevaarders nat weet te spetteren of zelf een plens in je gezicht krijgt. De wandelroute over het dak naar de Kanovijver wordt hiertoe heropend; het stuk over het middenterrein is opnieuw aangelegd en geeft nu toegang tot twee van deze afgodsbeelden. De twee andere staan aan het pad aan de Seylend Fregatzijde.

Het watergordijn aan het eind van de tunnel, dat al een eeuwigheid defect was, wordt in ere hersteld. In het station worden de muren gedecoreerd met bootjevarende poppetjes en de lifthill aan het einde van de rit wordt iets aangekleed met zeilen met Incaprints. Verantwoordelijk voor de upgrade zijn ontwerper Karel Willemen en ontwerpcoördinator Peter Koppelmans.[6] Met de renovatie is een budget van 2 miljoen euro gemoeid.[7]

Incidenten[bewerken]

Waarschuwingsfilmpje (v.a. 2014)

Alhoewel de attractie in principe natuurlijk veilig is, heeft het woeste ongecontroleerde water toch af en toe geleid tot ongelukken. Uiteraard komen er met regelmaat roekelozen te water, maar alhoewel het omslaan van een bootje vrij zeldzaam is, kwam het sporadisch voor.

Op 16 april 1995 kwamen twee bezoekers van 13 en 25 jaar oud onder hun bootje dat gekanteld was toen het samen met een ander bootje tussen de twee draaiende tonnen vast kwam te zitten. Vijf andere passagiers kwamen eveneens te water.

Op 15 mei 2000 raakten drie bezoekers te water. Een losgeraakt rotsblok heeft een ophoping van vijf bootjes veroorzaakt waardoor ze overboord vielen. Een man heeft daarbij zijn schouder gebroken. De attractie bleef de ochtend erna gesloten voor herstelwerkzaamheden en ging om 14.45 weer open.

Op zondagmiddag 14 september 2003 slaat een bootje om waarbij zes bezoekers lichtgewond raken, op dezelfde plek als het incident in 1995. De attractie blijft de rest van het zomerseizoen buiten gebruik voor onderzoek. Aan het begin van seizoen 2004 opent hij weer, voor zover bekend zonder aanpassingen.

In de media[bewerken]

De Piraña is in de jaren 80 het decor voor verschillende afleveringen van Te Land, ter Zee en in de Lucht. Het televisieprogramma wordt opgenomen op de Kanovijver met het station als achtergrond.

Een verhaal rond de Piraña vinden we op Sprookjesplaat nummer 10. Het handelt over Pralina, Koningin van Protsenstein, die geïnteresseerd is in Azteekse schatten die alleen bereikbaar zijn door een woeste rivier te bevaren.


Verwijzingen
  1. 'Piraña nieuw in de Efteling: de spetters vliegen er vanaf', Nederlands Dagblad, 25-03-1983
  2. 2,0 2,1 'Piraña: miljoenenstroom in De Efteling', Het vrije volk, 02-04-1983
  3. 3,0 3,1 De Vijf Zintuigen: Documentaire Lex Lemmens (2014)
  4. Henk Groenen in WWW-nieuws, 31 juli 1999
  5. 'Spelevaren op een woeste rivier', De waarheid, 30-12-1982
  6. Efteling via YouTube: "Making-of: Piraña - Spectaculaire boottocht in Incastijl - Efteling", 08-04-2014
  7. Reportage Omroep Brabant: "Efteling: doel blijft 5 miljoen bezoekers in 2020", 31-03-2014