Karel Willemen
Karel Willemen, in 2023
Karel Willemen, in 2023
Volledige naam Karel Angèle Antonius Willemen
Geboren 15 mei 1967
In dienst 1987
Beroep vormgever en ontwerper
Nationaliteit Nederlands
Bekend als ontwerper o.a. De Vliegende Hollander
Personen

Karel Angèle Antonius Willemen (Dongen, 15 mei 1967) is senior ontwerper bij de Efteling. Hij is sinds 1987 bij het park in dienst, eerst als vormgever waarin hij meewerkte aan de realisatie van de grote attracties van de jaren negentig. Vanaf 2001 is hij ontwerper, en verantwoordelijk voor onder andere de attracties De Vliegende Hollander en Joris en de Draak, vakantiepark Bosrijk en het sprookje Assepoester.

Carrière

Karel Willemen (25 jaar) geeft vorm aan de Efteling

Vormgeving

Willemen heeft van 1984 tot 1988 de kunstacademie in 's-Hertogenbosch gevolgd. In 1987 kwam hij bij de Efteling werken als vakantiekracht, waarna hij aan de slag kon bij Decoratie & Vormgeving. Zijn eerste project waren onderdelen van de boom van de Trollenkoning. Hij maakte daarna veel nog steeds beeldbepalende figuren, zoals verschillende Laven, trollen en koning Oberon, Hugo van den Loonsche Duynen, de wachter bij Doornroosje, vogels in Vogel Rok en de Reus van Klein Duimpje.

Over zijn werk vertelt hij in 1991:

Onze afdeling Vormgeving geeft eigenlijk vorm aan wat creatief directeur Ton van de Ven bedenkt. Wij zijn als het ware zijn handen. [...] Onze afdeling is gezichtsbepalend voor de Efteling. Het uiterlijk is wat de bezoeker het eerst ziet. Dat is dus heel belangrijk en wij zorgen daarvoor: in het park zelf, bij de attracties, overal. De stelregel van Anton Pieck dat alles van degelijke materialen gemaakt moet worden, houden we in ere. Dat draagt ook bij aan de kwaliteit van de Efteling: het is geen plastic wereld hier.[1]

  • Willemen werkt als modelleur mee aan Droomvlucht

  • Boetseren van trol

  • Poseren met een Zompenwoudtrol

  • In 1997, al werkend aan Vogel Rok

  • Vormgeven wachter Doornroosje

  • Werken aan de Twinkel, 1997

Ontwerp

Het ontwerpteam dat het stokje van Van de Ven overnam

Vanaf 2001 maakt hij de overstap van het maken naar het ontwerpen, en komt hij in dienst bij de afdeling Ontwerp en Ontwikkeling. Hier werd een nieuw 'team van ontwerpers' samengesteld dat de fakkel overnam van creatief directeur en einzelgänger Ton van de Ven. Het eerste grote project was PandaDroom.

Karel Willemen en René Merkelbach in het decor van Assepoester, 2009

In 2005 werd hij senior ontwerper, en mocht hij zijn geheel eigen attractie ontwerpen: De Vliegende Hollander. In 2009 verschenen verschillende grote projecten van hem: Station de Oost en vakantiepark Bosrijk, en ontwierp hij tevens zijn eerste toevoeging aan het Sprookjesbos: Assepoester, waarin hij all-out kon gaan op meer Pieckse kenmerken. In 2011 volgde nog een grote Ruigrijk-toevoeging, Joris en de Draak.

In deze periode was er ook wel kritiek te horen in de fangemeenschap op de ontwerpen van Willemen. Het gebruik van bijvoorbeeld ruw hout, veel bruintinten en herhalende patronen vonden sommigen niet aansluiten bij de bestaande Efteling-stijl. In 2011 bereikte (online) discussie over de ontwerpen van Willemen een kookpunt, naar aanleiding van de (overigens door een externe partij ontworpen) nieuwe Casa Caracol. Een polemisch bericht op Eftelist was aanleiding voor toenmalig Efteling-directeur Bart de Boer om een Twitter-account (sociaal medium van destijds) aan te maken om publiekelijk met fans hierover in discussie te gaan.[2][3] In latere jaren is die soms intense kritiek van destijds afgenomen. Het verloop van tijd heeft zijn grote attracties tot integraal onderdeel van de Efteling gemaakt.

Werkend aan Symbolica

Na Joris en de Draak is Willemens focus veranderd. Hij neemt in de jaren daarna niet meer het primaire ontwerp van een grote attractie of themagebied op zich, maar richt hij zijn aandacht op het in een groter ontwerpteam bijdragen aan bijvoorbeeld specifieke scènes of het uitwerken van andere onderdelen.

Trots op zijn Magische Pendule

Hij ontwerpt voor Symbolica (2017) verschillende scènes: de Panorama Salon, het Boudoir/Salon/Kabinet, het Verborgen Fantasie Depot en de Champagnevoorraad. Ook voor de grote attracties Grand Circus Balancé (niet gerealiseerd) en Danse Macabre neemt hij verschillende onderdelen van het themagebied voor zijn rekening. Een andere specialiteit van Willemen zijn upgrades en invullingen binnen bestaande attracties en themagebieden, zoals voor Droomvlucht (2013), Piraña (2014 en 2023), de Nieuwe Tuffer (2019), nieuwe scènes in zijn eigen Vliegende Hollander (2023, 2025), het vernieuwde Paddenstoelenparcours (2023) en aanpassingen aan het Anton Pieckplein. De toevoeging Hooghmoed (2026) paste hij in binnen de stijl van het Baron 1898-themagebied: het werd de uiteindelijke realisatie van de vrijevaltorens waar hij al in 2012 een Lummels-ontwerp voor had getekend.

  • Ontwerpen door de jaren heen

  • PandaDroom, Wondergrot, 2002

  • (W)onderwatersuite, 2002

  • Nieuwe bobs, 2003

  • Vliegende Hollander, gevelrij, 2004

  • Vliegende Hollander, Het Oorlam

  • De Burcht, 2008

  • Assepoester, exterieur, 2009

  • Assepoester, hoofdpersonen

  • Joris en de Draak, Edna, 2009

  • Station de Oost, 2009

  • Winter Efteling, 2014

  • Vernieuwde Oude Tuffer, 2018

  • Eerste versie stationsgebouw van Max & Moritz, 2019

  • Voorstadium Grand Hotel, 2020

  • Paddenstoelenparcours, 2023

  • Vernieuwing Raveleijn, 2026

Efteling-portfolio

Vijfjarige Willemen bracht in 1972 een bezoek aan de Efteling

Modelleur/decorateur

Pardoes verleent Willemen zijn goedkeuring omstreeks 1990

Als modelleur/decorateur (mede)verantwoordelijk voor:

Ontwerper

Willemen inspecteert zijn ontwerp
Karel Willemen geeft les over het ontwerpen van attracties aan basisschoolkinderen in 2008

Als ontwerper (mede)verantwoordelijk voor:

Stem

Stem ingesproken van:

  1. ↑ André Sonneville: Efteling Hotel Special Magazine 1991
  2. ↑ Eftelist: Bestrijd het leed dat Willemen heet!, Friso Geerlings, 11 maart 2011
  3. ↑ Twitter: Tweet @drsbartdeboer: Casa Caracole [sic] geopend. Prachtig bij Pinana. [sic] Bestrijdt [sic] de fans zonder smaak!, 25 maart 2011
Overgenomen van "https://www.eftepedia.nl/lemma/Karel_Willemen"