Repelsteeltje
Intro repelsteeltje.jpg
Geopend 1998
Opgetekend door Gebroeders Grimm
Ontwerp Ton van de Ven
Ingesproken door Hans Pulles
Figuren Repelsteeltje, lakei
Vorige Klein Duimpje
Volgende Meisje met de Zwavelstokjes
Sprookjesbos, overzicht

Repelsteeltje is het vierentwintigste sprookje op de route in het Sprookjesbos. Repelsteeltje (oorspronkelijke titel: Rumpelstilzchen) werd opgetekend door de gebroeders Grimm. In de Efteling werd het samen met de Reus en Klein Duimpje toegevoegd aan het Sprookjesbos in 1998 in wat vroeger een deel van de Siertuin was. De uitbeelding is een ontwerp van Ton van de Ven.

Het oorspronkelijke sprookje

Het sprookje is een mengeling van verschillende oude volksverhalen uit de Duitse regio Hessen en verscheen voor het eerst in Kinder- und Hausmärchen in 1812. Het sprookje onderging verschillende wijzigingen, tot in 1857 de definitieve versie werd gepubliceerd in de zevende en laatste editie van de bundel.

Het sprookje verhaalt over een arme molenaar die tegenover de koning van het land bluft dat zijn dochter de gave heeft om goud te spinnen uit stro. De hebberige koning sluit de dochter van de molenaar hierop op in het kasteel en het meisje zal in één nacht een kamer vol met stro tot goud moeten spinnen, omdat ze anders de volgende morgen ter dood gebracht zal worden.

Het meisje wordt alleen gelaten en barst wanhopig in tranen uit, aangezien ze geen idee heeft hoe je stro in goud zou moeten veranderen. Dan verschijnt er een merkwaardig mannetje in de kamer die het meisje zijn hulp aanbiedt: in ruil voor haar halsketting wil hij haar leven wel redden. Het meisje stemt toe en het mannetje kruipt achter het spinnewiel om de bergen stro tot goud te spinnen. De volgende morgen komt de koning al vroeg een kijkje nemen en tot zijn verbazing treft hij een kamer vol goud aan. In plaats van het meisje te laten gaan geeft hij haar wederom de opdracht om nóg een nacht lang goud te spinnen. Het mannetje helpt het meisje opnieuw, dit keer in ruil voor haar ring. Als de koning het meisje de volgende dag voor de derde keer opdraagt om een kamer vol stro tot goud te spinnen heeft het meisje niets meer om aan het mannetje te geven. Het mannetje vraagt het meisje daarom om hem later haar eerstgeboren kind te schenken. Het meisje ziet geen andere oplossing en wederom stemt ze toe. Het mannetje spint voor de laatste keer een kamer vol stro tot goud. De koning is de volgende morgen diep onder de indruk. Hij vraagt de molenaarsdochter met hem te trouwen en koningin van het land te worden.

Een jaar later is de koningin haar belofte vergeten en ze baart een prachtig kind. Tot haar schrik komt het mannetje al gauw zijn loon opeisen. De koningin biedt het mannetje alle schatten van het koninkrijk aan, maar het mannetje wil niets anders dan haar kind. De koningin moet hier zó hard om huilen dat het mannetje medelijden krijgt. Hij zegt haar dat ze haar kind mag houden als ze er binnen drie dagen achter kan komen hoe zijn naam luidt.

De koningin laat haar lakei alle gebruikelijke namen in het land verzamelen en als het mannetje de volgende dag terugkomt leest ze al deze namen aan hem voor. De naam van het mannetje zit er echter niet tussen. De koningin stuurt haar lakei terug het land in, nu om alle vreemde en ongewone namen te verzamelen. Tevergeefs, want de volgende dag blijkt dat de naam van het mannetje er opnieuw niet bij zit. De koningin laat haar lakei nog één nacht verder zoeken, maar deze zegt haar de volgende morgen dat hij geen nieuwe namen heeft kunnen vinden. Wél vertelt hij haar dat hij een huisje had gezien, waarnaast een zonderling mannetje op één been rond een vuur danste en zong: "Niemand weet, niemand weet, dat ik Repelsteeltje heet!". Opgelucht wacht de koningin de komst van het mannetje af, en ze vertelt hem dat hij Repelsteeltje heet. Deze naam blijkt de juiste en de koningin mag haar kindje houden. Het mannetje wordt zó kwaad dat hij zichzelf van woede in tweeën scheurt.

Het sprookje in het Sprookjesbos

Repelsteeltje

Repelsteeltje is een loersprookje: bezoekers kunnen Repelsteeltje in zijn huisje zien dansen en buiten staat de lakei van de koningin knikkend naar zijn gezang te luisteren. Repelsteeltje werd ontworpen door Ton van de Ven en het sprookje werd bij de start van het Eftelingseizoen in 1998 geopend, tegelijk met Klein Duimpje en de Reus. Hiervoor werd de Sprookjesbosroute uitgebreid met een extra lus: een deel van de Siertuin werd opgeofferd voor een pad dat langs de twee nieuwe sprookjes voerde.

Deze twee gelijktijdig toegevoegde sprookjes werden destijds niet met enthousiasme ontvangen in de liefhebbersgemeenschap. Zie Klein Duimpje en de Reus voor meer informatie daarover.

Exterieur

Het huisje van Repelsteeltje, met sprookjesboek

Het sprookje Repelsteeltje wordt uitgebeeld door een klein huisje langs het pad. Om het huisje heen ligt een kleine tuin met hier en daar wat gereedschap en een kleine bolderkar. Enkele weken na de opening van het sprookje werd ook de luistervinkende lakei aan het tafereel toegevoegd. Het huisje zelf is wit gestuct met doorpiepende baksteentjes en heeft een dak van leisteentjes, met een sterk overhellende dakrand boven de voordeur. In de zijgevel die aan het pad grenst zit een groot kijkvenster met blauwgroen gelakte kozijnen en luikjes. Uit het schoorsteentje komt rook.

Opvallend is de reusachtige boomstronk die bovenop het huisje staat. De fraai vormgegeven stronk leunt op het dak en de nogal wat slordiger afgewerkte boomwortels omvatten de natuurstenen hoeken van het huisje. Het oorspronkelijke ontwerp van Ton van de Ven ging uit van een boom waar tussen de wortels een huisje was gebouwd. Door de té bouwkundige benadering werd het in haar uiteindelijke verschijningsvorm meer een huisje waar een boom op het dak ging groeien, wat het geheel tot een merkwaardig element maakt.

Interieur

Planken vol vreemde spullen

Op de grond van het huisje ligt stro en er staat een spinnewiel. Op de planken aan de muren staan allerlei mysterieuze spullen: flesjes, potten, kolven, instrumenten en verschillende dierenschedels. Ook hangt een vleermuis ondersteboven aan het plafond. In het midden van de kamer vinden we Repelsteeltje. De animatronic is met één been op een staaf bevestigd en beweegt bij wijze van dansje met armen en benen. Repelsteeltje draagt een groen broekje en een vaalwit jasje, boven blote voeten. De figuur heeft grote puntoren, woeste wenkbrauwen en een warrige baard. Zijn mond gaat open en dicht terwijl hij zingt, al levert deze kaakbeweging de technische dienst van de Efteling al jaren problemen op en hangt Repelsteeltjes mond regelmatig sullig open.

Vertelling

Het sprookje van Repelsteeltje wordt in enkele regels verteld in het bijbehorende sprookjesboek dat naast het sprookje staat. Er is bij dit sprookje geen vertelstem te beluisteren. Wél horen bezoekers Repelsteeltje zijn liedje zingen:

Niemand weet, niemand weet dat ik Repelsteeltje heet
Niemand weet, niemand weet... Hoepla!

Repelsteeltje zingt en danst alleen als er iemand in de buurt is om te kijken en luisteren: bezoekersbewegingen worden met infrarood gedetecteerd. Zijn stem werd ingesproken door Eftelingvormgever Hans Pulles.

Repelsteeltje in entertainment

Repelsteeltje als één van de Sprookjesvriendjes

Repelsteeltje is al jaren een Sprookjesvriendje en wordt regelmatig opgetrommeld bij allerhande gelegenheden. Het Repelsteeltje-kostuum is gebaseerd op de kleding van de figuur in het Sprookjesbos en het personage springt en buitelt doorgaans druk in het rond. Repelsteeltje heeft een eigen liedje waarvan het refrein luidt: "Snorren, snorren snorren... Tralalala..."

In de Eftelingse media

Wetenswaardigheden

  • In de koude wintermaanden ontpopt Repelsteeltje zich tot liefhebber van feestelijke explosieven: tijdens de Winter Efteling staat zijn huisje vol met buskruit en andere materialen om vuurwerk mee te maken.
  • Anton Pieck maakte voor Sprookjes van Grimm een kleine illustratie bij het sprookje Repelsteeltje. We zien Repelsteeltje van achteren terwijl het mannetje zichzelf in twee stukken scheurt. Ton van de Ven heeft deze tekening duidelijk niet gebruikt als basis voor zijn eigen Repelsteeltje.
  • Een Vlaamse acteur die Repelsteeltje speelde in de bovengenoemde serie Sprookjes raakte tijdens de opnames in beschonken staat verdwaald in de omgeving van het park. De Tilburgse politie vond de sprookjesachtig geklede lilliputter laat op de avond terug op de vluchtstrook van de Midden-Brabantweg.
  • Het mannetje ontleent zijn naam aan een frisse portie rauwkost. Repelsteeltjes zijn raapstelen, maar het is ook een ander woord voor rapunzelklokjes.