Waterorgel
Waterorgel ingang.jpg
De ingang tot de foyer van het Waterorgel
Locatie Marerijk
Type waterorgel
Ontwerp zaal Anton Pieck
Geopend 1966
Gesloten 2010
Muziek De Kermisklanten
Ritduur 10 minuten
Opgevolgd door Aquanura
Attracties

Het Waterorgel (te bekijken en beluisteren van 1966 tot 2010) was een attractie die bestond uit een 'dansende' fontein in een hal van het Carrouselpaleis. Door middel van bewegende spuitstukken werd water op de maat van de muziek omhoog gespoten en belicht met gekleurde spots. Van 1979 tot de sluiting van de attractie werd de muzikale omlijsting verzorgd door een album van het accordeonduo De Kermisklanten.

De attractie

Het waterorgel

Het Waterorgel in de linkervleugel van het Carrouselpaleis

Het waterorgel bestond uit een installatie van pijpen en buizen met sproeiers die volgens een vast programma werden bewogen waar water onder druk doorheen werd gespoten. Op het water werden zeven verschillende kleuren licht geprojecteerd: rood, groen, blauw, geel, oranje, cyaan en magenta. Het schouwspel was te zien tegen een donkere wand als achtergrond. De installatie bestond uit vier ronddraaide sproeiers, zes 'taarten' (het water werd als in de vorm van een huwelijkstaart omhoog gesproeid), twee watergordijnen met verschillende standen voor en achter en acht zwiepende sproeiers. Het water werd rondgepompt door drie pompen. De complete installatie was voor bezoekers te zien als men voor het waterorgel ging staan, maar zittend was deze onzichtbaar door een natuurstenen muurtje.

Volgens verschillende publicaties zou het Waterorgel 36 meter hoog kunnen spuiten.[1] In de praktijk spoot het water niet hoger dan 4,5 meter. Hierbij werd soms het plafond geraakt, wat ook zichtbaar was aan de verschillende vochtplekken in het plafond.

De show

Het album 28 Hitmelodieën van De Kermisklanten.

De show van het Waterorgel bestond uit twee delen, onderbroken door een pauze. De twee delen werden muzikaal omlijst door potpourri's van het accordeonduo De Kermisklanten, dat bestond uit Henny van Voskuylen en Coby Mol, van het album 28 Hitmelodieën uit 1979:

  • Potpourri YMCA/Casanova/Hooray Hooray/Oh Me Oh My/In the Navy
  • Potpourri Het Kleine Café aan de Haven/Twee Reebruine Ogen/Als de Klok van Arnemuiden/Aan het Strand Stil en Verlaten

Tussen de shows door gaat het licht aan en speelt Music Box Dancer van Frank Mills in de versie van Manuel And The Music Of The Mountains uit 1980.


Fragment van "Music Box Dancer"

Een show duurde circa 10 minuten. Er werden vier shows per uur gegeven.

De foyer

Het Waterorgel bevindt zich in een zaal die gedecoreerd is met verschillende motieven van vissen aan de wanden, en zeemeerminnen aan de flanken van de showruimte en boven achterin de zaal. De voorgevel en de zaal zijn een ontwerp van Anton Pieck. Het licht in de ruimte is dimbaar om de gekleurde verlichting van het Waterorgel goed zichtbaar te maken voor het publiek.

Geschiedenis

Het Waterorgel op de oorspronkelijke locatie, te herkennen aan de dakspanten

In eerste instantie werd het Waterorgel gebouwd voor de paleisvijver van een Afrikaans stamhoofd. Toen de koop niet doorging kon de Efteling het Waterorgel voor een klein prijsje overnemen.[1] De attractie werd geopend in 1966 in een ruimte achter de Stoomcarrousel die voorheen dienst deed als schuilloods en rolschaatsbaan.

In het seizoen 1967 werd in de zaal ook de film (exclusief voor de Efteling) Instant Holland vertoond, hoe men dit combineerde met het orgel is niet bekend.[2] De functie van filmzaal ging later over naar het Carrouseltheater.

In 1971 werd speciaal voor het Waterorgel een ruimte aangebouwd aan de linkerzijde van het Carrouselpaleis; tegelijk wordt aan de rechterzijde het Victoriaans Theater toegevoegd en op de oude plek van het waterorgel aan de achterzijde komt het Diorama. De gevel van het nieuwe bouwdeel werd gedecoreerd met zeemeermin met vis en het opschrift "Waterorgel Foyer".

Vroeger was de ruimte gevuld met lange houten banken. Begin jaren 00 verdwenen de banken en moesten bezoekers voortaan staand naar de voorstelling kijken. In 2007 werden er een zestal kleine bankjes geplaatst.

Sinds 2010 is de attractie gesloten ten gunste van Efteling Media, dat de zaal gebruikte als opnamestudio.

Muziek en programmering

Het Waterorgel heeft tot 2010 gedraaid op hetzelfde programma, begeleid door de muziek van De Kermisklanten. De accordeonklanken kunnen niet eerder dan in 1979 te horen zijn geweest, omdat in dat jaar het album van het duo werd uitgebracht. Welke muziek eerder te horen was, en of het Waterorgel een ander programma kende, is onbekend. Een anonieme bron op Wikipedia vermeldt dat er in de beginjaren live muziek werd gespeeld.

Onderhoudsruimte

Matroos Gijs in onderhoud in de Waterorgelzaal, januari 1991.

Tot de komst van het Gildehuis werd de zaal tijdens de winterstop tussen de seizoenen gebruikt als onderhoudsruimte. Figuren en decorstukken werden er geschilderd en o.a. delen van Fata Morgana werden er zelfs gemaakt. Het decoratie-atelier zat destijds op de plek waar nu het Wonder Depot gevestigd is, enkele meters bij de Waterorgelzaal vandaan.

Evenementen

De zaal wordt ook verhuurd voor evenementen. Om die reden is er een bar met een tap aanwezig in de zaal, al is die niet in gebruik voor parkbezoekers. Ook werden hier vaak jaarlijkse evenementen georganiseerd als de Märklin-tentoonstelling en de Lego-tentoonstelling.

Tv-studio

Vanaf 2010 werd de ruimte gebruikt voor de studio-opnamen voor het tv-programma De Schatkamer van Efteling Media. Ook werden programma's als het TiTaToverfeest en de zaterdagshow en speurspellen van Het Mysterie van... er opgenomen. Sinds de ingebruikname als studio wordt de zaal door de Efteling niet meer vermeld op de parkplattegrond en in andere overzichten van attracties, waardoor gevoeglijk aangenomen kan worden dat de attractie definitief gesloten is. De opening van een andere watershow, Aquanura, in 2012 draagt daaraan bij.

In juni 2014 werd de geveltekst "Waterorgel Foyer" verwijderd, en vervangen door "Carrousel Paleis". Niettemin is zover bekend het Waterorgel nog steeds aanwezig in het Carrouselpaleis.

Galerij

Zie ook


Verwijzingen
  1. 1,0 1,1 André Sonneville: Mam, een duppie voor de kip? (1992)
  2. Dagblad de Tijd: Echt goud siert Efteling-figuren (23-03-1967)