Theehuis
Theehuisgroot.jpg
Volop drukte rondom het Theehuis (jaren zestig)
Locatie Marerijk
Ontwerp Antoon van Stokkum
Geopend 11 mei 1951
Gesloten 1975
Opvolger van 't Paviljoen
Opgevolgd door Het Witte Paard
Horeca

Het Theehuis is het eerste horecapunt van Natuurpark de Efteling, dat van 1951 tot 1975 gevestigd was op de plaats waar nu Het Witte Paard staat.

Paviljoen en houten Theehuis

't Paviljoen (1940)

Al vanaf 1938 was op deze plek horeca te vinden: café 't Paviljoen was hier gevestigd in het R.K. Sport- en Wandelpark. In 1950, als Natuurpark de Efteling net geopend is, koopt de Efteling voor ƒ 5.000,- een houten legertent. Het gebouw wordt verbouwd tot theehuis en gedeeltelijk ook tot opslagplaats. Eén jaar later wordt al het grote permanente theehuis geopend en vermoedelijk doet de legertent dan enkel nog dienst als opslagplaats.[1]

Het Theehuis

Het theehuis in de jaren vijftig

In 1951, toen de Efteling nog slechts een recreatiepark was zonder een enkel sprookje, besloot de Stichting Natuurpark de Efteling dat er behoefte was aan een nieuwe horeca-uitspanning. Op 11 mei van dat jaar - eerste Pinksterdag - wordt het Theehuis geopend, een gebouw dat werd ontworpen door de Waalwijkse architect Antoon van Stokkum.

In het lokale nieuwsblaadje "Strol Zaand", wordt in april 1992 stilgestaan bij deze opening. We lezen daarin:

Al bij al reden te over om op Eerste Pinksterdag in 1951 het nieuwe natuurpark officieel te openen. Dit alles gebeurde met de in de statuten aangegeven katholieke inslag en wel door inzegening van het Theehuis dat op de plaats was gekomen waar in vroeger tijden de tennisbanen hadden gelegen. Het Theehuis was een aanwinst, dat gezien zijn grootsheid, 9 bij 32 meter, en met geplaveid terras van dezelfde afmetingen hoge ogen scoorde. De exploitatie van het theehuis werd opgedragen aan de heer Harry van Dun van hotel-café-restaurant Euphoria.
In Het Witte Paard is sinds 2014, dat zich vanaf dan als een Engels theehuis aanduidt, een aanzicht met plattegrondje van het oude Theehuis te vinden.

Het gebouw was een in baksteen en betonranden uitgevoerd bouwwerk. Tussen grote glasvlakken (met houten kozijnen) bevinden zich stenen pilaren die zijn versierd met zig-zag metselwerk. Deze pilaren dragen het dak en geven het gebouw een zekere klasse en robuustheid. Boven op de gemetselde kolommen bevinden zich ter decoratie grote metalen bollen met allerlei cirkelvormig uitstekende punten, die wel wat weg hebben van een bloemenhart met meeldraden. Het interieur bestond uit één grote zaal met in het midden tegen de achterwand vier aaneengesloten ruimtes: links twee gescheiden toiletten, in het midden de keuken met daar voor, in de zaal, het buffet, en aan de rechterzijde een vergaderzaal. Aan de Speeltuinzijde lag een groot open terras.

Naambord "'t Land van Belofte"

In 1953 wordt de vergaderzaal van het Theehuis omgebouwd tot inlichtingenpost en directiekantoor. In 1959 wordt een tweede terras geopend aan de zijde van het Carrouselpaleis. Het terras krijgt de naam 'Het Dorstig Hart'. Een jaar later wordt één van de terrassen overdekt en wordt het buffet verbeterd.[2] Op een naambord met daarop twee mannen die een theepot voortdragen staat de naam Theehuis 't Land van Belofte. In 1962 worden er sierlijke krullen aangebracht op het Theehuis, en wordt het etablissement voorzien van sfeerverlichting.[3] Twee jaar later wordt het Theehuis uitgebreid met een snelbuffet. [4]

In Het Sprookje van de Efteling van Bob Venmans dat in 1962 verscheen lezen we over het Theehuis:

En als je alles tot op de bodem genoten hebt ga je eindelijk weer eens op zoek naar je vader en moeder, die vanaf het terras voor het theehuis van het mateloos plezier van hun kinderen zitten te genieten. Als je ’t laatste stukje hard loopt kom je verhit aan en wie weet schiet er dan ook nog een glas limonade op over! Opzij van het theehuis ligt, overschaduwd door hoge bomen, nog een tweede terras, “Dorstig Hart”. En recht daartegenover verheft zich als een onwerkelijk droombeeld uit het verleden de feestelijke, kleurige façade van Nederlands laatste (Janvier)-stoomcarrousel.

De sloop

In 1975 wordt het Theehuis gesloopt en maakt het plaats voor restaurant Het Witte Paard op dezelfde locatie, een project onder leiding van Ton van de Ven. Het naambord van het Theehuis met de twee mannen dient nog tot in de jaren negentig als decoratie boven het buffet van het Witte Paard. Veel brokstukken van het afgebroken Theehuis, waaronder ornamenten en pilaren, werden in het bos ten zuiden van de Efteling gedumpt, die daar hebben gelegen tot het voorjaar van 2003, toen de Efteling het terrein ging onderzoeken voor de toekomstige bouw van het nooit verwezenlijkte Droomrijk.

Verwijzingen
  1. Henk vanden Diepstraten: 'De Efteling/Kroniek van een Sprookje' (2002), Tirion, Pagina 8
  2. "1951 - De Efteling 10 jaar - 1961", document persinformatie door Bob Venmans, uitgave 1961
  3. Henk vanden Diepstraten: 'De Efteling/Kroniek van een Sprookje' (2002), Tirion, Pagina 62
  4. Henk vanden Diepstraten: 'De Efteling/Kroniek van een Sprookje' (2002), Tirion, Pagina 67