De Oude Tufferbaan
Een gele Tuffer voert door het landschap
Een gele Tuffer voert door het landschap
Locatie Ruigrijk
Type Rondrit in T-Fordjes
Ontwerp Ton van de Ven, Henny Knoet
Bouwer MACK Rides
Geopend 14 april 1984
Thema Oud-Hollands
Kosten ƒ 2 miljoen[1]
Hoogste snelheid 6,5 km/u
Baanlengte 580 meter
Ritduur 4 minuten
Aantal voertuigen 17 auto's
Capaciteit 1200 per uur
Attracties

De Oude Tufferbaan (ook wel D'Oude Tuffer of De Oude Tuffer genoemd) is een attractie waarin bezoekers in T-Fordjes gezeten een parcours afleggen. De attractie opende in 1984 en is gelegen in het meest noord-oostelijke stukje van Ruigrijk. Het wordt alleen door het naastgelegen spoor van de Stoomtrein en een slootje gescheiden van de parkgrens aan de Horst. De attractie neemt zo'n 1700 vierkante meter aan ruimte in beslag. De ingang ligt aan het Ruigrijkplein, rechts van de schipschommel Halve Maen.

D'Oude Tuffer is een echte van-de-plank-attractie, afkomstig uit de catalogus van fabrikant MACK Rides. Ze is een variant op de vele soortgelijke oldtimer-banen die wereldwijd in talloze parken te vinden zijn, sinds William F. Mangels in het tweede decennium van de twintigste eeuw de 'coney-car' voor Coney Island ontwikkelde. In dit attractietype worden autootjes middels een sleepcontact (ook wel bekend van modelspoorbanen) langs een smalle metalen rail geleid.

In de Efteling tuffen zeventien T-Fords met elektrische motoren in de drie verschillende primaire kleuren (geel, rood en blauw) met een snelheid van 6,5 kilometer per uur over een parcours van zo'n 580 meter lang. De capaciteit van de attractie ligt in het gunstigste geval rond 1200 bezoekers per uur.

Er geldt een lengterestrictie: Kinderen kleiner dan één meter mogen alleen met een ouder de attractie bezoeken. De attractie is echter bijzonder geschikt voor families met jonge kinderen, ook omdat bezoekertjes op de voorbank van een autootje een beetje met de weg mee kunnen sturen - iets dat bij peuters doorgaans garant staat voor flink wat jolijt.

Omschrijving

Ingang van De Oude Tufferbaan

Het symmetrische entreegebouwtje is opgetrokken in een klassiek Pieckse stijl. De ingang, die zich in het midden bevindt, bestaat uit een gestuukt huisje met een klokgevel, waarop we een door ornamenten van vleugels en krullen omgeven klok vinden, en daar onder een bord met in gouden gekrulde letters de tekst De Oude Tufferbaan. We kunnen het gebouw betreden door een ruime rondboog. Via een kleine meandering komen we in de linkerhelft van het gebouw, een open maar overdekte ruimte. Het met pannen bedekte dak wordt gedragen door houten pilaren en kent tevens een houten plafond. Na twee maal meanderen kunnen we in een T-Ford stappen. Een parkmedewerker laat maximaal vier bezoekers per keer plaatsnemen en sluit de autootjes af met kettingen.

Links van de entree staat een bijbehorend gebouwtje met het opschrift Automobiel Reparateur, waar de T-Fords indien nodig worden onderhouden en waar ook een kantine gevestigd is. Rechts van het station bevindt zich ook nog een gebouw, waar het traject op het eind doorheen voert.

De voertuigen

De T-Fords hebben elektrische motoren en zijn er in drie verschillende primaire kleuren (geel, rood en blauw). Van de zeventien oorspronkelijke auto's zijn er anno 2018 nog twaalf operationeel. In het midden van het bloemperk bij de halve rotonde aan het einde van de rit staat een blauwe Tuffer.

  • 1 (geel)
  • 2 (rood)
  • 3 (rood)
  • 4 (geel)
  • 5 (geel)
  • 6 (geel)
  • 7 (rood)
  • 10 (geel)
  • 11 (geel)
  • 13 (rood)
  • 15 (blauw)
  • 16 (blauw)

De rit

Onride van Eftelwesley (2016)

De rit duurt in principe krap vier minuten en voert bezoekers langs allerhande grasveldjes, bloemperken, heuveltjes en tamelijk willekeurig rondgestrooide landbouwwerktuigen. Op de route liggen vier bruggetjes en op ongeveer één derde van de route rijd je eenmaal heen, eenmaal terug door een boerderijschuur, vol met stoffige spullen. Hier vind je ook een grote houten dorsmachine van Ködel & Böhm, een Duitse fabrikant van dorsmachines (via diverse overnames nu onderdeel van Deutz-Fahr[2]). Aan het einde van de rit rij je nog tweemaal door een ander gebouw gevolgd door een lange lus vlak aan het Ruigrijkplein. Vaak is dit ook plek waar je als bezoeker de meeste tijd in de attractie doorbrengt, aangezien er aan het eind van het traject nogal eens een ophoping van autootjes ontstaat. Tijdens de rit en in het station is geen muziek te horen.

Na het parcours te hebben afgelegd keren de autootjes weer terug naar het perron, waar een parkmedewerker de bezoekers laat uitstappen.

Geschiedenis

Ontwerp en ontwikkeling

Areaal Oost in 1982. Waar twee jaar later d'Oude Tuffer zou verrijzen lag nog slechts een grasveld

Op het voormalige parkeerterrein Oost werden in 1981 de Python, de Game Gallery, De Kurketrekker en In den Spreeuwpot geopend, gevolgd door de Halve Maen het jaar erop. Het nieuwe areaal bestond verder uit restanten van het oude parkeerterrein. Ontwerper Henny Knoet ging zich bezighouden met de inrichting van het nieuwe parkdeel, zoals bloemperken en straatmeubilair. Er werd een hoekje gecreëerd voor de radiografisch bestuurbare bootjes die van de Vonderplas naar hier verhuisden en Polka Marina, een koggenmolen naar ontwerp van Ton van de Ven, werd centraal op het nieuwe plein geplaatst.

Er bleef nog een hoekje van het plein over waar een oldtimer-baan met een vastgestelde lengte in moest komen. Knoet was verantwoordelijk voor een groot deel van de inrichting van de attractie en bedacht de laatste lus die over het plein leidt. Niet alle ideeën van Knoet werden echter uitgevoerd. Een schuur waar de Tuffers dwars doorheen zouden rijden, waarbij kakelende kippen voor je auto uit zouden stuiven, is niet gerealiseerd. Knoet ontwierp ook een stationsgebouw, maar er werd de voorkeur gegeven aan het ontwerp van Ton van de Ven.[3]

Afbeelding van D'Oude Tuffer in een reclamekrantje van de Efteling, uit 1984

D'Oude Tuffer werd geopend op de eerste dag van het seizoen 1984, 14 april. Die dag gingen Carnaval Festival en Polka Marina eveneens open voor publiek, waarmee de jongste bezoekertjes van het park in één klap van drie zeer kindvriendelijke attracties werden voorzien. D'Oude Tuffer en Polka Marina werden bewust aan het Oosterpark toegevoegd, dat tot op dat moment werd gedomineerd door attracties voor de oudere jeugd. Op die manier probeerde men wat meer evenwicht in het attractie-aanbod van dit deel van het park te brengen.[4]

Latere aanpassingen

In 1998 werd de attractie extra beveiligd met kettingen en ijzeren staven langs de portieren, camerabewaking en een omroepinstallatie. In 2001 werden er op de drie passagiersplaatsen van alle tuffers nepsturen gemonteerd, waarschijnlijk om de allerkleinste bezoekers ook een rij-ervaring te gunnen.

In de Winter Efteling van 2002-2003 transformeerde D'Oude Tuffer in Langlaufbaan ’t Hijgend Hert, tegenwoordig in de winterperiode te vinden op het parcours van het Kinderspoor.

D'Oude Tuffer werd in november 2009 voorzien van nieuwe rails

Voor aanvang van seizoen 2006 werden de bruggen voorzien van een railing. In de herfst van 2009 werd D'Oude Tuffer door het Bredase bedrijf ETW voorzien van nieuwe rails.

Op 23 juli 2018 berichtte Looopings dat er in 2019 een grote renovatie voor de attractie zal komen. Veel T-Fords hebben het inmiddels begeven, waardoor de capaciteit van de attractie fors is afgenomen.[5]

Zelf sturen

Een bord dat vroeger in de wachtrij te vinden was

Het is niet zo dat het autootje van de rails af raakt wanneer bezoekers niet meesturen. De rit wordt er hoogstens een beetje hortend en stotend van en de banden gaan slippen. De baan is zo ontworpen dat het stuur in sommige bochten wordt gecorrigeerd.

Vroeger wees een wel heel dwingend bord in het stationsgebouw er (wellicht dus grotendeels ludiek) op dat men absoluut zelf moet sturen. Daarnaast hing er een andere waarschuwing (VEILIGHEID VOOR ALLES!), waarop te lezen viel dat men met minimaal 2 personen plaats moet nemen in een voertuig en moet blijven zitten bij storing. Ook op het perron waarschuwde een bord met koeienletters voor het zelf moeten sturen. Deze borden zijn in 2017 verwijderd; daarvoor in de plaats is er een meer bescheiden bord gekomen op het perron met de tekst "Let op! Je moet zelf sturen." De boodschap staat er ook in drie andere talen op.

Wetenswaardigheden

Het Oude Tuffer-rijbewijs uit 1993
  • Tussen 1993 en 1997 werden er speciale rijbewijzen uitgedeeld aan bezoekertjes van de attractie. Ter gelegenheid van het vijftigjarige bestaan van het park in 2002 keerde dit gebruik voor heel eventjes terug.
  • De attractie sloot jarenlang zodra de zon onder was, maar niet alleen om te voorkomen dat jongelui halverwege de rit in de donkere bosjes langs het traject glippen! De autootjes blijven middels sensoren op een vaste afstand van elkaar en wanneer het te donker is kunnen de wagens elkaar niet meer 'zien'. Vanaf 2014 is dit ondervangen door de baan op de zomeravonden te verlichten.
  • In het Engels wordt deze Eftelingattractie soms "Tin Lizzies" genoemd: een bekende bijnaam voor de T-Fords.
  • In maart 2010 waren er op een T-Ford die ter decoratie in de laatste lus van het parcours staat gedurende korte tijd bordjes te vinden met de tekst 'Mari 25 jaar Efteling': een verwijzing naar een jubilaris in het team van de Technische Dienst.
Verwijzingen
  1. De Arbeiderspers: 'De Efteling groeit door', 14 april 1984
  2. deutz-fahr.com
  3. Eftelist: 'Uit de gesprekken met Eftelist: Henny Knoet', 8 oktober 2013
  4. Henk vanden Diepstraten: De Efteling/Kroniek van een Sprookje (2002), Tirion, pag. 133
  5. Looopings: 'Enorme renovatie voor oude Efteling-attractie', 23 juli 2018