Matroos Gijs
Matroos 1.jpg
In het park sinds 1980
Locatie achter het Spookslot
Lokale horeca De Witte Walvis
Ontwerp Anton Pieck
Ingesproken door Henk Smulders

Geluidsfragment Matroos Gijs
Holle Bolle Gijs, overzicht

Matroos Gijs is een Holle Bolle Gijs aan het terras van De Witte Walvis, achter het Spookslot.

Omschrijving

Deze brede Gijs hangt uit een poortje dat zich bevindt in de oude muur die om het terras loopt. Hij draagt een witte matrozenpet en een gestreept shirt met witte mouwen. Op zijn gespierde arm staat de tatoeage van een anker en in zijn hand houdt hij een kijker vast. Boven hem hangt een paneel met daarop een zeegezicht met zeilschip. Op een sierlijk metalen uithangbordje staat de tekst

MatroosGijsrijmpje.jpg

Gijs, als matroos
van honger scheel
slikt van alles
door z'n keel

Wie naar de ogen kijkt van Matroos Gijs moet toegeven dat de tekst geen ongelijk heeft.

Stem

De matroos vraagt op een commanderende manier om zijn afval: “Hey, papier. Papier hier!”. Het stemgeluid van Matroos Gijs is ingesproken door Henk Smulders. De beste opname hiervan is terug te vinden op Efteling CD 2, maar er is ook een opname te vinden op het eerder uitgebrachte album Muziek van de Efteling.

Geschiedenis

Het ontwerp voor "Gijs bij Kanovijver" van Anton Pieck

De Gijs werd oorspronkelijk door Anton Pieck ontworpen als "Gijs bij Kanovijver", maar werd pas in 1980, zeven jaar na de laatste papierslokker Kapitein Gijs, toegevoegd aan het park.

Matroos Gijs en de Geeuwende Gijs op het Carrouselplein zijn daarmee twee oorspronkelijk door Pieck ontworpen Gijzen, bedacht in de periode waarin de expansie van de Holle Bolle familie plaats vond (1967 tot en met 1973), die pas in begin jaren tachtig hun plek in het park kregen. In de notulen van een directievergadering in 1969 omtrent nieuwe Gijzen staat onder andere vermeld: "de verplaatsbare Holle Bolle uitproberen bij de Kanovijver".[1] De verplaatsbare Gijs, een replica van Speeltuin Gijs, werd in dat jaar gemaakt voor een evenement in Rotterdam en kwam na afloop terug in de Efteling, waarna deze dus nabij de Kanovijver werd neergezet om te onderzoeken of een nieuwe Holle Bolle Gijs daar dienst zou kunnen doen. Hoewel Visje Gijs een jaar later bij de Kanovijver terecht kwam, is het aannemelijker dat, na afloop van de goede testresultaten van de verplaatsbare Gijs, Matroos Gijs oorspronkelijk bedacht was voor die locatie, of mogelijk elders in die regio van het park.

De figuur werd vormgegeven door Henny Knoet. Vermoedelijk is dit de enige keer dat Knoet rechtstreeks betrokken was bij het uitvoeren van een ontwerp van Pieck.

Matroos Gijs werd dan wel niet geplaatst waar Anton Pieck de papierslokker oorspronkelijk in gedachten had, bij de positionering van de Gijs werd wel degelijk gelet op zijn omgeving. Het plein lag destijds niet zo heel ver van de ingang van de Roei- en Kanovijver en moet dan ook niet zo zeer als een onderdeel van het Spookslot worden gezien, maar een eigen stukje typische Efteling-romantiek met nautisch thema waar Bij Jonas, de Witte Walvis zelf en de latere horecapunten Het Seylend Fregat en Piraat onderdeel van zijn. Het is dan ook niet zo heel verwonderlijk dat men bij de plaatsing van een Gijs bij het nieuwe etablissement een oud ontwerp van Pieck erbij pakte.

Matroos Gijs in onderhoud

In maart 2016 werd het betegelde opstapje voor Gijs aangepast zodat rolstoelgebruikers de slokop ook kunnen voeren met prul en prop.

Verwijzingen
  1. Tentoonstelling in het Efteling Museum 2009/2010 "Er heeft er één Honger Hoera Hoera"