Personeelskleding zijn de uniforms die het Eftelingpersoneel volgens de officiële voorschriften hoort te dragen tijdens werkuren op de verschillende locaties binnen het park.

Er wordt vaak onderscheid gemaakt tussen kleding voor horecapersoneel en de tenues voor de parkdelen. Bedrijfskleding wordt al gedragen sinds de vroege jaren vijftig, toen er al voorschriften waren voor het dragen van kleding voor parkpersoneel. Anton Pieck ontwierp voor verschillende functies ook al verschillende kostuums, waaronder voor Melkmeisjes in het thema van het Anton Pieckplein. Begin jaren zeventig kwam de eerste serie vaste personeelskleding.

Geschiedenis

Anton Pieck ontwierp al vroeg in de geschiedenis van de Efteling de personeelskleding voor figuren in het park - de Melkmeisjes of 'meisjes van Vrouw Holle' krijgen de taak gasten rond te leiden door het park (hoofdzakelijk Sprookjesbos) en worden in een oud-Hollands melkmeisjes-kostuum met rode rok en witte hoofddeksel gehesen.

Jaren zeventig

Personeelskleding van de Carrousel

De kleding uit het begin van de jaren zeventig is een van de eerste vaste personeelskleding van de Efteling. Het setje bestaat uit een beige blouse, beige broek en een donkergroene stropdas met een klein Kleine Boodschap-embleempje. Op de schouder zit een vervangbaar embleempje, waarbij door de jaren heen verschillende stiksels op de kleding pronkten. Op de kleding werden kale grijze naambadges gedragen. Jassen hadden dezelfde donkergroene kleur met een wit opdrukje van het parklogo.

Bij het Carrouselpaleis werd een variatie op de personeelskleding gedragen, met een rood jasje met gouden stiksels inclusief een chique pet.

Jaren tachtig

Tot midden jaren tachtig wordt nog de kleding gebruikt die men in de jaren zeventig ook kende. Daarna wordt er, net als andere visuele uitingen in deze periode, vrij vaak gewisseld. Eén van de kledingsetjes bestaat uit een rood gilletje, op een witte blouse met rode strik, rode broek en zwarte schoenen. Een specifiekere omschrijving kent de personeelskleding uit 1987: een gekleurd blouseje (afhankelijk van de functie en locatie) met daaronder een witte blouse, met het logo dat dan kort gebruikt wordt.

Kledinglijn 1988

Vanaf 1988 komt er een nieuw, neutraler pak - een beige blouse, beige broek, donkere stropdas en een donkere jas met witte opdruk van het Efteling-logo. Per areaal verschilt de stropdas en jas van kleur; zo vinden we in het Westerpark donkerblauwe kleding en in het Oosterpark en Zuiderpark de donkergroene variant. De kleding zal bij verschillende afdelingen tot eind jaren negentig gedragen worden, maar in 1992 krijgt in ieder geval het Westerpark al een eigen, meer ingetogen kledinglijn.

Kleding jaren negentig

De personeelskleding die vanaf 1992 in het park gedragen werd, werd ontworpen door Saskia Veneman, dan vijf jaar werkzaam in het kledingatelier. Eerder had Antoine van Daele voor de kleding een offerte opgevraagd bij Nederlands couturier Frans Molenaar. Daar kwam een enorm hoog bedrag uit en Veneman presenteerde op eigen initiatief ook enkele ontwerpen. Ze kreeg de opdracht met de eisen 'Makkelijk draagbaar, makkelijk te reinigen, herkenbaar, geënt op parkarealen, een basisoutfit per areaal en variabel per thema of attractie'. Er werd een modeshow gehouden waarin enkele outfits werden gepresenteerd en door eigen personeel beoordeeld werden. Meer dan de helft van de personeelsleden zou zich prettig voelen in de kleding en uiteindelijk werden de kostuums besteld bij het Arnhemse bedrijf Doornink, dat eerder het Pardoespak maakte.[1]

Herenkleding Marerijk 1992 - 2001

Vanaf 1992 droegen alle heren binnen Marerijk, zowel in de bediening als attracties, een witte blouse, geel/bruin gestreept gilletje, een lang donkerbruin jasje en een donkerbruine plastron. De naambadge bestond tijdenlang uit een grijs plaatje, halverwege jaren negentig werd dit vervangen door een versie met Pardoes.

Dameskleding Marerijk 1992 - 2001

Vrouwen droegen binnen het Marerijk, zowel bij attracties als bij bediening, een Pieckse zuurstokroze blouse, een witte schort en een roze strik in het haar. De kleding werd tegelijk met de Marerijk-herenkleding geïntroduceerd maar werd iets eerder vervangen door een aangepast model van de herenkleding.

Andere rijken en themakleding

In Reizenrijk draagt men zowel bij attracties als in de horeca een blauwe broek, witte blouse en een vlinderstrikje en eventueel een jasje. In Ruigrijk draagt men een zwarte broek, witte blouse en een rood vlinderstrikje en ook hier eventueel een jasje. In Anderrijk wordt bij iedere attractie en bijbehorende horeca speciale themakleding gedragen: Bij de Piraña betekent dit een stoffen poncho met Mexicaanse motiefjes, bij Fata Morgana betekent dit een cummerbands om de middel, bij de Bob een groen Tirolerpakje en bij het Spookslot een lange jas met hoge hoed.[2] In het gebied van de entree, zowel bij Ingang West als het Huis van de Vijf Zintuigen, wordt de chique Marerijkkleding gedragen. Hoofden dragen een net donkerblauw pak met een Pardoes-stropdas.

Midden jaren negentig stopt het gebruik van speciale themakleding: het zou lastig om te wisselen zijn bij het rouleren van personeel tussen attracties, er waren klachten over het draagcomfort en het zou voor gevaarlijke situaties hebben kunnen zorgen.

Golfpark

In het Golfpark wordt een witte blouse met zwart gilletje en zwarte vlinderstrik gedragen.

Kleding 2002 - 2010

Kledingadviseur Hilda Nanlohij bij de kleding

Bij aanvang van het jubileumseizoen 2002 werd het personeel in een nieuw jasje gestoken. Bij het personeel bestond destijds al enige onvrede over de oude kleding, onder andere vanwege het oubollige karakter, het comfort en de mindere weerbestendigheid. Bovendien werd het steeds normaler dat medewerkers van werkplek rouleren en in de oude situatie betekende dat men vaak moest omkleden. In 2001 werd er een kledingcommissie in het leven geroepen waarna Wilma Verhoeven van de firma Wilmark een ontwerp ging maken. Uitgangspunten waren herkenbaarheid, passend bij de sfeer, comfort, eigentijds karakter en geschikt voor verschillende weersomstandigheden.[3]

De kleding bestaat uit een zwarte broek, witte blouse en een omkeerbaar gilet (geel en rood, de kleuren verschillen per rijk) als basis. Afhankelijk van de werkplek een jas, bodywarmer en een korte of lange schort.

Kleding 2010 - Heden

In maart 2010 kwam er een nieuwe personeelskledinglijn. De kleding werd ontworpen door freelancer Karin Slegers in combinatie met Reckless Design. Robert-Jaap Jansen was verantwoordelijk voor de prints. Er zijn meerdere kleurenvarianten op de kleding, afhankelijk van de functie binnen de Efteling. Met de kleding werd in april 2010 een Corporate Fashion Award gewonnen voor de categorie 'Corporate Fashion Wear'.[4]

Regulier parkpersoneel

Het reguliere parkpersoneel, zowel voor de horeca als attracties, draagt een okerkleurige blouse met daaroverheen een lichtblauw gilletje met gouden rand. Het lichtblauw is gekozen om goed op te vallen tussen het publiek. Op het vestje zit een rood embleem met een gouden Efteling-e. De broek is donkerbruin en voor zwarte schoenen moet het personeel nog steeds zelf zorgen. Er zit weinig verschil tussen de kleding voor vrouwen en mannen, enkel de pasvorm is wat anders. Op de achterkant van het gilletje vinden we een Efteling-e met daaromheen verschillende krullen, die speciaal voor de kleding ontworpen zijn.[5]

Personeel in de keukens draagt een witte blouse, donkerblauw geruit schort en witte koksmuts met een donkerblauw geruit randje. In Polles Keuken draagt ál het personeel een koksmuts en een blauwe schort met een speciale Symbolicaanse opdruk.

Het parkpersoneel heeft de beschikking over twee soorten jassen: een donkerbruine zomerjas met de speciaal ontworpen opdruk, of een goudkleurige glanzende winterjas met het bedrijfslogo als opdruk. Er is ook een uitgebreide lijn aan accessoires zoals een zijden shawl, petten, mutsen, handschoenen en dassen, en een speciaal winddicht 'softshell'-jasje ontworpen. Goudkleurige knopen en sluitingen moeten verwijzen naar vroeger tijden.[6]

Horecapersoneel

Theater-, evenementen- en accommodatiepersoneel heeft een variatie op de kleding van het parkpersoneel. Hier een lichtblauwe blouse met een donkerbruin gilet en een lichtblauwe rand. Het embleem op deze kleding is donkerblauw met een rode rand. De kleding heeft een wat elegantere en nettere uitstraling en wordt daarom ook in enkele bedieningsrestaurants in het park gedragen.[5]

Frontoffice en leidinggevenden

Front office-personeel, zoals de receptionistes van het Efteling Hotel, Bosrijk en personeel van de Gastenservice krijgt een (mantel)pakvariant op bovenstaande kleding. Vrouwen krijgen een donkere gestreepte colbert met ietwat boerse korte mouwen, een sjaaltje en hebben de keus tussen een broek of een rok. Mannen krijgen een lichtblauwe blouse met donkere gestreepte colbert met stropdas en donkere broek.[5]

Leidinggevend personeel krijgt een donker pak met lichtblauwe krijtstreep en een blauwe blouse. Vrouwen krijgen een sjaaltje en krijgen de keus tussen een rok of broek, mannelijk personeel krijgt een lichtblauwe stropdas. In de shawls en dassen zijn de afbeelding van de heraut, maar ook van Klaas Vaak en Pardoes terug te vinden. Enkel leidinggevende functies die zichtbaar zijn voor gasten krijgen dit kostuum aangemeten - leidinggevenden op kantoorfuncties worden geacht zelf voor passende kleding te zorgen. Zij hebben wel allen beschikking over een beige trenchcoat met het bedrijfslogo.[5]


Verwijzingen
  1. PR-manager Karin Koppelmans: PR doen we eigenlijk met z'n allen", Efteldingen, april 1992
  2. Efteldingen: Bedrijfskleding, al decennialang hét visitekaartje van de Efteling, voorjaar 2010
  3. Efteldingen: 'Nieuwe personeelskleding', voorjaar 2002
  4. Persbericht Efteling: 'Efteling wint Corporate Fashion Award', 16 april 2010
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Eftelist: 'Uitgebreide blik op de nieuwe personeelskleding!', door Pieter 21 maart 2010
  6. Irma van Bommel: 'Anton Pieck in nieuw jasje'. Brabant Cultureel, nr 6 2011