De Dioramalaan is de officieuze naam van het pad dat vanaf de Ingang Sprookjesbos tot aan de Pardoes Promenade loopt, langs de ingang van het Diorama en met een slinger om Polles Keuken. Het pad is echter al veel ouder dan de Promenade en bestaat sinds de opening van het park.
Zij-ingang van het Diorama aan de laan
Pleintje ter hoogte van ingang Diorama
Bij avond (2024)
Inhoud
Geschiedenis
Oorspronkelijke pad
Wie het pad in een langere context bekijkt ziet dat het vanaf het ontstaan van de Efteling een doorlopende route was, die mensen vanaf de Ingang Parklaan (nu speeltuin Kindervreugd) voerde tot aan de voormalige Kanovijver. Wat we nu Dioramalaan noemen is dan het stuk vanaf het Theehuis (nu Witte Paard) in zuidelijke richting naar de rest van het park.
Vanaf 1956 loopt de route tussen het Sprookjesbos en het toen opgebouwde Stoomcarrousel door. Het was lange tijd een van de weinige routes vanaf de latere ingangen West en Noord richting het rustige Zuiderpark, waar in die tijd voornamelijk geroeid en gekanood kon worden.
Siertuin en Spookslotroute
Eind jaren zeventig veranderde het karakter van het pad. Met de komst van In den Ouden Marskramer ontstond er een pleintje. Aan het eind van de route werd het Spookslot geopend. De laan kreeg een belangrijke functie om bij deze nieuwe grote attractie te komen, en in de jaren daarna ook vanaf daar verder naar andere grote attracties van de jaren tachtig zoals Piraña, Bob en Fata Morgana. Op weg naar deze grote attracties doorkruiste je een bosrijk gebied, met een flinke siertuin en veel bankjes: een plek om te genieten van het natuurpark. Begin jaren tachtig werd de Ingang Sprookjesbos verlegd naar het begin van de laan, bij de Marskramer.
In 1984 kwam er een attractie langs het pad te liggen: het in 1971 geopende Diorama werd via dit pad rechtstreeks ontsloten middels een nieuwe entree in een flink gethematiseerde kasteelgevel, die de route een nieuwe dimensie gaf, en waarmee de huidige laan nu ook het meest geassocieerd wordt.
- Situatie vóór 2000
Perkje met schuilhut in de jaren tachtig
Schuilhut in 1987
De siertuin in 1989
Schuilhut in de jaren negentig
Deel van de siertuin in 1993
Siertuin met bloemen en schuilhut, 1993
Doorsnijding Pardoes Promenade
Looproutes veranderden flink in 1995, toen bezoekers niet langer aan de noordzijde van de Efteling binnenkwamen, maar nu via het Huis van de Vijf Zintuigen op een pad dat haaks op de Dioramalaan staat. In 2000 werd dit geüpgraded naar de Pardoes Promenade. Dit had flinke invloed op de Dioramalaan.
Het eerste stuk vanaf Ingang Sprookjesbos bleef ongewijzigd, maar voorbij het Diorama kreeg het pad een grote slinger naar links om aan te sluiten op het nieuwe verdeelplein de Brink; de bedoeling is dat je vanuit het Marerijk komende het Anderrijk nu via de Brink bereikt en daar oversteekt richting de Spiegellaan. In deze slinger werd in 2012 ruimte gevonden om Polles Keuken te bouwen.
Dienstroute
Het stuk dat voorheen rechtdoor richting het Spookslot ging werd afgesloten middels een houten hek aan de Pardoes Promenade. De bestrating en bijvoorbeeld ook de lantaarns bleven achter deze poort gewoon gehandhaafd. Het was hiermee een dienstroute geworden - aan de kant van het Diorama werd dit slechts afgesloten met een 'geen toegang'-bordje. Dit bleef ongeveer twintig jaar lang het geval.
Vanaf de winter van 2022, met de verplaatsing van de Soldatenpoort van het Sprookjesbos in deze richting, werd het aloude dienstroute-gedeelte weer even toegankelijk, zij het als secundair pad. Je kon dan door de nieuwe Sprookjesbos-ingang aan de Promenade gelijk daarna en nog voor de Soldatenpoort, rechtsaf het pad oplopen en zo een doorsteekje maken richting Diorama. Het Spookslot kon je in tegengestelde richting er echter niet meer via bereiken, omdat dat later dat jaar gesloopt werd, en opvolger Danse Macabre niet via deze zijde ontsloten is.
Deze doorsteek werd in de zomer van 2025 weer opgeheven. Het asfalt van de route tussen Diorama en Soldatenpoort werd verwijderd, en hiervoor terug kwam een korter klinkerpaadje van de Soldatenpoort naar Toiletten Polles Keuken. De rest van dit stuk diensroute is niet meer in gebruik en verwijderd.
- Situatie 2000 - 2025
Dienstpad-poord ter hoogte van het Pardoesbeeld, april 2001
In het midden de dubbele poort met daarachter het dienstpad, 2010
Het dienstpad, inmiddels begroeid, in 2015
Dienstpad direct achter de poort
Het oude pad wordt verwijderd, 2025
Stuk dienstpad is vervangen door een nieuw wandelpad, 2025
Noord-zuid route door de tijd
