Hoofdshow-bioscoop

De hoofdshow van Fabula is een bioscoop waar een 3D-film vertoond wordt aangevuld met effecten die in de zaal geplaatst zijn, daarom ook wel 4D genoemd.

Bij binnenkomst vanuit de voorshow zien bezoekers lange rijen beigekleurige houten banken voor zich waar ze plaats kunnen nemen. Dwarslatjes in de rugleuning zorgen ervoor dat iedereen op een 'juiste' positie plaatsneemt ten opzichte van de effecten. De voorste rij is gereserveerd voor rolstoelen. Linksvoor is een controlehoekje vanaf waar de parkmedewerker de film kan starten en de zaal kan observeren. Als iedereen zit dimt het licht en wordt de hoofdfilm gestart.

De film

De bioscoop

De film, een productie van het Britse Aardman Animations, vangt aan waar de voorshow stopte: ingezoomd op de slapende beer met de tovertwinkels van Klaas Vaaks slaapzand. Een draaikolk van licht zuigt hem en de eekhoorn weg. Ze komen weer tevoorschijn op een savanne. Het zand transformeert de beer in een struisvogel. Dit spreekt hem niet aan en hij brult uit zijn struisvogelsnavel: ook het publiek voelt de natte speekseldruppels op hun gezicht landen. De aanblik van een aanstormende leeuw maakt dat de struisvogel een stresswindje laat. Ze moeten heel hard wegrennen, maar lopen zich in het nauw. Net op tijd komt weer het toverzand en dat transporteert hen naar de oceaan. Daar verandert de struisvogel/beer in een zeeleeuw. Hij blaast een luchtbel om de eekhoorn zodat die kan ademen. Ze ontmoeten een schildpad en verkennen samen de zeebodem.


Muziekfragment achtervolging oceaan

Dan komt er een ander dreigend roofdier ten tonele: de haai. Een wilde achtervolging heeft plaats, maar de haai wordt uiteindelijk geneutraliseerd door heel veel luchtbelletjes die enkele vissen, gerecruteerd door de eekhoorn, in zijn richting blazen. De tovertwinkels komen weer en transporteren de beer en eekhoorn naar de jungle. De tovertwinkels veranderen de zeeleeuw/beer in een makaak.

Een groep aan lianen slingerende apen komt langs. Onze aap wordt enthousiast en wil meedoen - de eekhoorn reikt hem een 'liaan' aan wat bij nader inzien een python blijkt te zijn. Een tweede poging gaat beter en hij maakt een enorme slinger, om zich aan gene zijde vast te grijpen aan de kont van een orang-oetan. Hij sleept deze weer een stuk mee terug, laat die vallen en komt terug bij de eekhoorn. De apen blijken boven hen in de bomen te zitten en werpen allerhande fruit naar beneden. De makaak/beer werpt een vrucht de zaal in. Een papegaai vliegt langs.

Opeens spotten ze twee pandaouders met een babypanda. Het kleintje balanceert op een tak van een boom die helemaal vermolmd is door termieten en aanstonds ten onder gaat. De tak breekt af en het kleintje grijpt zich vast aan de broze stam. De aap pakt een liaan, de eekhoorn springt op zijn rug en samen weten ze al slingerend de kleine panda te grijpen vlak voordat de boom ter aarde stort. Ze slingeren de babypanda in de armen van de dolblije ouders. In zijn vreugde juicht de eekhoorn, maar hij vergeet dat ze zich nog hoog boven de junglegrond bevinden en stort naar beneden. De makaak springt er achteraan en pakt hem vast. Ondertussen vormt het toverzand weer een lichtdraaikolk op de vloer waarin ze verdwijnen.

Terug in de grot valt de beer op zijn berg stro en is blij dat hij nog heel is. Hij staat op omdat hij bovenop de eekhoorn blijkt te zitten. De eekhoorn wil bang wegrennen, maar de beer neemt wat stro en maakt voor de eekhoorn een apart slaapplekje. De eekhoorn springt naar de beer en knuffelt hem uit dankbaarheid. Samen vertrekken ze naar buiten, waar het weer is opgeklaard. De eekhoorn niest nog eenmaal. De camera pant naar boven en we zien nog eenmaal Klaas Vaak op zijn Oehoe Houdoe die ons uitzwaait. Einde.

Techniek

De illusie van de derde dimensie op een tweedimensionaal filmdoek wordt gewekt door middel van stereoscopie. Twee projectoren projecteren elk een net iets ander beeld, waarbij het licht van de ene projector anders gepolariseerd is dan dat van de ander: zogenaamde circulaire polarisatie, waarbij het ene beeld linksom gedraaid gepolariseerd is en de andere rechtsom. De bezoeker zet een bril op waarvan de ene lens uitsluitend het linksom, en de andere alleen het rechtsom gepolariseerd licht doorlaat. Doordat de geprojecteerde beelden net iets verschillen ten opzichte van elkaar, wordt de illusie van een drie dimensionaal beeld gewekt.

Alhoewel de 3D-techniek bij de oplevering van de voorganger PandaDroom in 2002 behoorlijk bijzonder was, zijn jaren in bijna elke bioscoop films op deze wijze te bekijken en worden veel films in '3D' op de markt gebracht. Het speciale hiervan is er dus inmiddels wel een beetje af.

De bioscoop onderscheidt zich echter nog door wat ook wel '4D' wordt genoemd: fysieke effecten die in de zaal zijn geplaatst, die op gepaste momenten in de film geactiveerd worden en aldus pogen de bezoeker nog meer het idee te geven dat hij zich 'in' de film bevindt. Er zijn 10 verschillende effecten: zo kunnen druppels water uit het plafond vallen en wordt de bezoeker soms de wind van voren gegeven. Om te zorgen dat de effecten de juiste uitwerking hebben zijn latjes tegen de rugleuningen geplaatst zodat bezoekers zichzelf correct positioneren. Onder de banken zitten gele verlichting en rookmachines. Als klap op de vuurpijl is aan het plafond van de zaal een levensgrote tak bevestigd, die naar beneden getakeld wordt, wat de bezoeker doet denken dat hij verpletterd wordt. Om het af te maken zakt ook nog de bank een beetje door.

Geschiedenis

Oorspronkelijk ontwerp van de filmzaal
→
Zie voor uitgebreide geschiedenis van deze ruimte: Wereldreis, en voor de ontwikkeling van de film het hoofdlemma Fabula.

De ruimte werd gebouwd als onderdeel van de attractie PandaDroom in 2002, naar ontwerp van Marieke van Doorn, en is feitelijk, afgezien van de vertoonde film, nauwelijks gewijzigd bij de ombouw naar Fabula.

In de wand zijn al gaten gezaagd terwijl PandaDroom nog open is
De PandaDroom- en de Fabula-bril

In de voorbereiding naar de ombouw, dus toen PandaDroom nog geopend was, werden al de vierkante gaten uitgezaagd in de zijwanden om een nieuw geluidssysteem te kunnen plaatsen. Tijdens de sluiting werden de inmiddels flink verouderde filmprojectoren vervangen door nieuwe digitale laserprojectie op een tevens nieuw filmdoek. De voorheen lineaire polarisatie, die als nadeel had dat het effect verdween als je je hoofd niet precies recht hield, werd vervangen door circulaire die dat probleem niet heeft. Daardoor moesten er dus ook nieuwe brilletjes komen.

De tien bestaande effecten in de zaal bleven en werden opnieuw ingezet.[1] De nieuwe film werd dan ook zo geconstrueerd om van al deze faciliteiten gebruik te kunnen maken, inclusief de grote vallende tak. Bij de ombouw werden wel alle effecten technisch weer helemaal in orde gemaakt.

Verwijzingen
  1. Persbericht Efteling: Nieuw 4D-filmavontuur Fabula geopend in de Efteling (6 december 2019)