Brievenbus, 2011
De brievenbus bij de Souvenirwinkel, eind jaren zestig
De brievenbus bij de Souvenirwinkel in 1976

In de Brievenbus, op de noordoosthoek van het gebouwtje van de Marskramer, kunnen parkbezoekers gefrankeerde poststukken deponeren. Dit dient met name om zojuist gekochte en beschreven ansichtkaarten direct te kunnen posten. De bus wordt met enige regelmaat geleegd en de inhoud aan de posterijen aangeboden.

De brievenbus is een rood gietijzeren standaardmodel van de Nederlandse PTT. Deze heeft in 1850 met de komst van de postzegel de straatbrievenbus geïntroduceerd, in al nagenoeg deze vorm, maar nog groen van kleur. Later stapte men over op rood. Dit model rode brievenbussen heeft dienstgedaan als standaardbrievenbus in heel Nederland tot 1964, toen de tegenwoordig bekende kunststoffen tweelingbrievenbussen hun intrede deden.[1] Het exemplaar dat in de Efteling staat, werd in 1899 vervaardigd door Diepenbrock en Reigers uit Ulft, en kan zich qua leeftijd dus meten met de Stoomcarrousel.

Op het rode basismodel zijn goudkleurige rozetten te zien en eveneens goudkleurige teksten: bovenaan "Brievenbus." en nogmaals "Brieven" boven de inwerpopening. Hieronder bevindt zich een vlak waar de PTT aankondigingen kon plakken, het is nu leeg. Ook is er nog een aanduiding "De lichting № ( ) is geschied", maar er is geen nummer meer zichtbaar. De inwerpopening voor drukwerk in de onderste helft, is weggehaald en amper meer te zien.

De brievenbussen zoals te vinden op de plattegrond 1967/1968. V.l.n.r.: Café-Restaurant, Parklaan, Souvenirwinkel.

Voorheen was men op andere plekken aangewezen voor het deponeren van post. De parkplattegrond van 1966 toont als eerste een aanduiding voor een brievenbus, op de Parklaan (nu Parkstraat). Dit is dus nog buiten de parkgrenzen. Bekijken we de plattegrond van 1967/1968, dan zien we al drie locaties aangegeven: naast de Parklaan nu ook binnen de Efteling, namelijk bij de ingang van het Café-Restaurant, en bij de Souvenirwinkel (huidige Soete Inval) bij het Anton Pieckplein. De Marskramer, in die tijd de enige grote winkel (en dus uitgiftepunt van ansichtkaarten) van het park, opende pas in 1977, maar al in 1976 zien we dit type brievenbus in het park nabij de souvenirwinkel, de huidige Soete Inval. Eerder hing hier een houten kist met brievengleuf aan de muur.

Middels de brievenbus toonde de Efteling zich in het verleden van tijd tot tijd écht een "natuurpark" met liefde voor dieren, want meer dan eens is de brievenbus in het voorjaar afgesloten geweest met de tekst: "Brievenbus buiten gebruik wegens broedende vogel - kaarten graag afgeven bij de Marskramer".

Overigens is aan de Parkstraat nog steeds een openbare brievenbus te vinden, al is die inmiddels vervangen door een modernere uitvoering.

Verwijzingen
  1. De Eerste Standaardbrievenbus. Museum voor Communicatie, Den Haag